Kur'an-ı Kerim ve Tefsir Forumundan İslamoğlu'ndan tefsir üzerine Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    İslamoğlu'ndan tefsir üzerine

    Reklam




    Her müfessirin temel arzusu, vahiy ile çağdaş olma veya vahyi kendisine çağdaş kılmaktır Bunun için tefsir ilmi, başı gökte ayakları yerde bir ilahi hitap olan vahyin yerdeki ayaklarının nerede durduğunu araştırır Bunu tesbit için "Ne, niçin, nasıl, nerede, kim?" sorularının cevaplarını arar Bulduğu bu cevaplardan yola çıkarak murad-ı ilahiyi anlama cehdine girer Bu samimi cehdin sonuçlarını "tefsir" veya "tevil" adı altında kayda geçirir Âkif'in ifadesiyle aslında her müfessirin çabası, "Kur'an'ı "asrın idrakine söyletmektir" Bu sayede, Kur'an'ın altın zincirine eklenmiş mütevazı bir halka olmaktır Kur'an'ı anlama işi tefsir ile, yorumlama işi ise te'vil ile ifade edilmiştir Tefsir, "Kapalı bir şeyi açmak"; te'vil, "bir şeyi aslına döndürerek amacını ortaya koymak" anl----- gelir Kur'an'ın anlam ve yorumu iki boyutludur: 1) Kur'an tefsirin öznesidir (müfessir) 2) Kur'an tefsirin konusudur (müfesser) 1) Kur'an tefsirin öznesi, yani müfessirdir: Hayatı, varlığı, insanı, hakikati ve kainatı tefsir eder Kur'an'ın hayatı, varlığı, insanı, hakikati ve kainatı tefsirinin değeri, vahyi gönderen kaynakla bütün bunları var eden kaynağın aynı olmasıdır Onun için Kur'an şöyle sorar: "Yaratan hiç bilmez mi?" Bu yüzden Kur'an okumak bir bakıma Yaratıcısının kelamından yaratılanı öğrenmektir Tabi ki Kur'an sadece yaratılandan söz etmez, Yaratan'ın bizzat kendisinden de söz eder Vahyin zirveleri, Allah'ın Allah hakkında konuştuğu sure ve ayetlerdir 2) Kur'an tefsirin konusu, yani müfesserdir: Ağzını açan anlaşılmayı ister Kur'an insanlığa indirilmiş bir yol haritasıdır Bu harita doğru okunduğunda amacını gerçekleştirir Zaten Kur'an'ı tefsir etme de, doğru okuma ihtiyacından kaynaklanmıştır Kur'an'ın ilk ve en büyük müfessiri, İlahi kelamı insanlığın idrak alanına indiren Allah'tır Bu yüzdendir ki, Kur'an'ın ilk ve en büyük müfessiri yine Kur'an'dır Örnek verecek olursak: Medine'de indirilen ayetler, bir bakıma Mekke'de indirilen ayetlerin tefsiridir Dini hükümlerle ilgili ayetler, peygamberliğin erken döneminde indirilen akide ayetlerinin tefsiridir Bir tefsirin kalitesi, Kur'an'ın müfesser ve müfessir niteliğini birlikte ele alma başarısına bağlıdır İnsan bilincine indikten sonra ilahi kelamı ilk tefsir eden "beşer", kalbi vahyin iniş üssü olan Hz Peygamber'dir Vahyin iniş amacı, hayatın inşasıdır Her vahyin ilk inşa ettiği hayat, ilk muhatabı olan peygamberin hayatıdır Kur'an vahyinin inşa ettiği ilk hayat da Hz Peygamber'in hayatıdır O Kur'an'la inşa olmak için Kur'an'ı anlamak zorundaydı Ona indirilen vahiy ilk emir olarak "oku" demişti Bu emir "anla" vurgusu taşıyan bir emirdi İkra' emrinin etimolojik anlamı; "birleştirmek, şeyleri yan yana getirerek aralarındaki bağı keşfetmek"tir Şu halde; "oku emri, kainat, insan ve hadisat ayetlerini, Kur'an ayetleri ışığında bir araya getirerek oku ve aralarındaki bağı keşfet" anlamını taşır Allah Rasulü'nün tefsiri ilk beşeri tefsirdi, dedik Her ne kadar İbn Abbas'tan nakil yoluyla gelen bu tefsir rivayetlerinin adedi 400'ü bulsa da, Rasulullah'tan tefsir olarak nakledilen sahih rivayet sayısı bunun çok daha azıdır Onlar Arap'tı ve Kur'an da açık seçik bir Arapçayla indirilmişti Kur'an'ın ilk muhatapları Kur'an'ın indiği ortamda yaşıyorlardı Onların tefsiri, yaşadıkları hayatın ta kendisiydi Onlar Kur'an'ın nüzulünün bir parçasıydılar, nüzul sebebinin ta kendisiydiler 23 Yıllık iniş sürecinin bütününe ya da bir kısmına tanık olmuşlar, bu tanıklık onları kelam-ı ilahinin meramını anlamada ayrıcalıklı bir yere oturtmuştu Sahabe'den sonra Tefsir ilmi tüm ilimlerin anası olarak kar topu gibi büyüyerek gelişti Kur'an Müslüman hayatının tam merkezindeydi Onu anlama, yorumlama, yaşama ve yaşatma çabası, bu ilmin erken dönemde gelişmesine neden oldu Abdullah ibn Mes'ud, Übey b Ka'b, Abdullah b Abbas gibi kurra ve müfessir sahabiler seçkin öğrenciler yetiştirdiler Mekke'de Mücahid, Kufe'de Alkame bunlardandı Sonra bu gelenek nesilden nesile sürdürüldü

    İLK TAM TEFSİR

    Bize kadar intikal eden ilk tam tefsir Mukatil b Süleyman'ın (ö 150 h) tefsiridir Tefsirde ekolleşme erken dönemde başlamıştır Mekke, Kufe, Basra ve Şam ekolleri oluşmuştur Bu ekoller içinde yazılı eser açısından en verimlisi, dil ekollerine paralel olarak çıkan Kufe ve Basra ekolleri olmuştur Ferra (ö 207 h), Kufe dil ekolünün bir uzantısı olarak Meani'l-Kur'an'ı yazarken, Ebu Ubeyde Ma'mer b El-Müsenna (ö 210 h) da Basra okulunu temsilen Mecazu'l-Kur'an adlı o muhalled eserini kaleme almıştır Ancak tefsirde çığır açan çalışma için yaklaşık bir asır daha beklemek gerekecektir Bu çalışma, geçtiğimiz yüzyılın başına kadar kayıp olan ve yüzlerce yıllık bir gaybubetin ardından bulunun ünlü Taberi Tefsiri'dir (Camiu'l-Beyan fi Te'vili'l-Kur'an) Taberi Tefsiri, kendisinden sonrasını belirleyecek ve "Tefsirlerin Babası" unvanını alnının akıyla hak edecektir Bu tefsir hem rivayet hem de dirayeti birleştirir Rivayet metodu tefsirin "hafızasını", dirayet metodu ise tefsirin "aklını" temsil eder İbn Cerir et-Taberi (ö 310 h), hem kendinden önceki müktesebatı en uç yorumlara kadar aktarmış, hem de kendi görüşünü bazen rivayete ters düşme pahasına derc etmiştir Taberi'nin "çift kanatlı" tefsirinden sonra, onun rivayet yanını yüzyıllar sonra İbn Kesir (ö 774 h) zirveye ulaştırmıştır Onun Tefsiru'l-Kur'ani'l-'Azim'i, bu yüzden, rivayet tefsirlerinin zirvesi olarak nitelenebilir Taberi Tefsiri'nin dirayet yanını ise, Razi, et-Tefsiru'l-Kebir ile zirvesine taşımıştır Rivayet ve dirayet damarları kendi çığırında yol alırken, bunlara eklenen bir üçüncü damar luğavi tefsir damarı olmuştur Zeccac'ın (ö 311 h) tefsir metodundan istifadeyle bu alanın tartışmasız en parlak ismi Zemahşeri (ö 538 h) ve onun muhalled eseri el-Keşşaf'tır Bu üç damar kendilerinden sonraki tüm tefsirleri az veya çok etkilemiştir

    OSMANLI'DA TEFSİRİN ZİRVESİ

    Osmanlı ilim geleneğinde tefsirin zirvesini Ebussuud Efendi (ö 982/1574) temsil eder Onun Keşşaf'ı hatırlatan tefsiri, kendinden sonrakileri de etkilemiştir Bir Osmanlı müfessiri sayılması gereken Âlûsî (ö 1280/1854) bunlardan biridir Ruhu'l-Meâni'sinde Âlusi, kaynak göstermeksiniz, bazen satır satır Ebussuud Efendi'den alıntı yapar Ama bu, Âlûsî Tefsiri'nin değerini azaltmaz Esasen işin tabiatı gereği, bir tefsirin içeriğinin en az yarısı tüm tefsirlerle ortak olmak durumundadır Bu açıdan her tefsirin etkilendiği bir "kaynak" tefsir vardır Bu açıdan Ebussuud'un kaynağı Zemahşeri ve Beyzavi'dir Zemahşeri'nin kaynağı Zeccac'dır Zeccac'ın kaynağı Ebu Ubeyde'dir Bu her damar için geçerlidir Bu üç damara bir dördüncü damarı eklemek gerekirse, o da bazılarının "İşârî Tefsir" diye adlandırdığı İrfânî Tefsir damarıdır Diğer üç damar gibi bu damarın da ucu Hz Peygamber'e dayanır Ama bu damarı bir ekole dönüştüren ilk kişi Haris b Esed el-Muhasibi'dir (ö 243 h) Fakat bu damar zirve ürününü yüzyıllar sonra verecektir Bu ürün bizce, Tasavvuf imamı Kuşeyri'nin (ö 465 h) Letaifu'l-İşarat'ıdır Bu damarın bizdeki mümessili 18 yüzyıl alim-sufilerinden İsmail Hakkı Bursevi'dir (ö 1137/1725) Onun tefsiri olan Ruhu'l-Beyan, günümüz Türkçesine kazandırılmaktadır

    ELMALILI'NIN FARKI

    Bu dört damarı da bünyesinde barındıran zirve tefsirlerden biri bu topraklarda kaleme alınmıştır: Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın (ö 1942) Hak Dini Kur'an Dili Tefsirin en büyük kusuru, bazı surelerin hemen hiç tefsir edilmeden geçiştirilmiş olmasıdır Mesela İbrahim, Yunus, Meryem, Taha vb gibi bir çok surenin tefsiri ya hiç yok, ya yok denecek kadar azdır Bir Fatiha tefsirini, bir Kalem, Mülk, Hadid, Rahman, Haşr vb gibi surelerin tefsirini kıyaslamalı okuyanlar, Elmalılı farkını anlamakta zorlanmazlar Çağımızda yazılmış yüzlerce tefsir içinde Elmalılı tefsiriyle kıyaslanabilecek bir başka tefsir de Muhammed Tahir b Aşur'un (ö 1973) et-Tahrir ve't-Tenvir'idir Dil ağırlıklı bu tefsire karşı, tefsirle derinden ilgilenen hiçbir ilim adamı bigane kalamaz Müfessirin verdiği emeğin büyüklüğü, okuyanı büyülemektedir Müfessirler tefsirlerini mürekkepleriyle yazarlar Tarihte tefsiri kanıyla yazan müfessirler de vardır Onların başında Seyyid Kutup (ş 1966) gelir Akademik camianın bir kısmı Fi-Zılâli'l-Kur'an'ı görmezden gelse de, Fi-Zılal kendi kulvarında müstesna bir yere sahiptir Mesela bir Enfal suresi tefsiri Seyyid Kutub'tan okunmamışsa, o konuda Kur'an, Asrın İdrakine söyletilmemiş sayılır Kur'an'ın sosyal adalet mesajı, ancak Kutub gibi bir sosyal bilimcinin diliyle aktarılabilirdi

    İHLAS'I MEVDUDİ'DEN OKUYUN

    Aynı şey Ebu'l-'Alâ el-Mevdudi'nin (ö 1979)emek mahsulü tefsiri Tefhimu-l-Kur'an için de geçerlidir Mesela bir Ahzab suresi tefsiri, bir İhlas suresi tefsiri Mevdudi'den kaleminden okunmalıdır Muhammed Esed'in (ö 1992) Kur'an Mesajı adlı çalışması tefsirden çok bir "meal" sayılmalıdır Notlu olması onu tefsir yapmaz Zira kanaatimce, notsuz bir meal imkansızdır ve meal sayılmamalıdır Kur'an Mesajı meal alanında açtığı çığır kadar olmasa da, tefsirde de yeni açılımlar ve farklı bakış açıları kazandırmıştır Bu çalışmalara İzzet Derveze'nin dilimize de kazandırılan et-Tefsiru'l-Hadis'ini ve Süleyman Ateş'in Yüce Kur'an'ın Çağdaş Tefsiri'ni ekleyebiliriz Daha burada değerlendiremediğimiz bir çok tefsir mevcuttur Fakat bu yazının iddiası tüm tefsirleri değerlendirmek değil, tefsir okurunun işini kolaylaştırmak için, kaba hatlarıyla bir yol haritası çizmektir

    TEFSİR: KUR'AN'A TUTULMUŞ AYNA

    Kur'an söz konusu olduğunda, Hiçbir müfessir, son noktayı koyduğu iddiasında bulunamaz Zira bu, Kur'an'ın anlamının tükendiği manasına gelir Anlamı tükenen her metin ölü metindir Kur'an ise ölümsüz bir hitaptır Onun anlamı tüketilemez Her tefsir yorumdur Hiçbir yorum mutlaklaştırılamaz Yorum mutlaklaşırsa, nassın yerine geçer Yorum naslaşırsa, nas yorumlaşır Bunu bir müminin kabul etmesi düşünülemez Bu nedenledir ki, tefsirler yazılmaya devam edecektir Her tefsir, Kur'an'a tutulmuş bir aynadır Bu aynada gördüklerimiz Kur'an'ın kendisi değil, suretidir Bu suretin netliği, aynayı tutanın ehliyet ve liyakatine bağlıdır Kur'an'ın manası inmeye, tefsirler de yazılmaya devam edecek

    mustafa islamoğlu




    Paylaş
    İslamoğlu'ndan tefsir üzerine Mumine Forum

keşşaf tefsiri indir,  zemahşeri tefsiri indir,  zemahşeri tefsiri pdf,  zemahşeri keşşaf tefsiri indir,  keşşaf tefsiri oku,  zemahşeri tefsiri oku,  Zemahşerî Keşşaf indir