Diğer Kategoriler ve Tasavvuf Forumundan Yara İyleşmesinde Benzerlikler Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    Yara İyleşmesinde Benzerlikler

    Reklam




    İnsan derisi ile ağaç kabuğu arasında nasıl bir benzerlik olduğunu hiç merak ettiniz mi?
    Ağaçlar da, insanlar gibi küçük veya büyük yaralanmalara mâruz kalır. Bu yaralanmalar, dal kırılması, böcek saldırısı, hayvan zararı, yangın veya insan kaynaklı bir müdahale neticesinde olabilir. Sözkonusu yaralanmalar, böcek ve mikroorganizmaların (bakteri, mantar ve parazitler) bünyeye girerek çürümeye, ağacın besin (floem) ve su (ksilem) taşımakla görevli dokularının zarar görmesine yol açabilir (Şekil–1).

    Yaralanmalarda salgılanan sıvılar ve oluşan yara dokusu
    Yara üzerinde insanlarda serum; ağaçlarda ise, türlerine göre sakız ve reçine sıvıları salgılanır (Şekil–2,3). Serum, yaranın mikroplardan temizlenmesinde ve kanın pıhtılaşmasında rol alır. Ağaçların savunma mekanizmasında ise, bazı kimyevî maddeler bir araya getirilerek çeşitli sıvılar (iğne yapraklılarda reçine ve geniş yapraklılarda sakız) salgılanır. Bu sıvıların en mühim özelliği, yarayı bakteri, mantar, böcek gibi ağaca zarar verebilecek organizmalardan korumaya uygun bir kimyevî yapıda olmasıdır. Bunlar aynı zamanda, insandaki serum gibi pıhtılaşma hususiyetindedir, salgılandıktan bir süre sonra donar, katılaşır ve yara yerini fizikî olarak örttüğü gibi kimyevî mekanizmalar yoluyla biyolojik iyileşmeyi tetikler.

    Yaralar, insanlarda yaratılan yeni bağ dokusu hücreleri (fibroblastlar) ile, ağaçlarda ise kallus denilen dokularla tamir edilir. Pıhtılaşmayı takiben yaranın iyileşmesi, bu bölgedeki hücrelerin çoğalmasıyla (epitelizasyon) gerçekleşir. Önce epitel hücreleri çoğalarak yarayı sarar. Bu süreçte yara içinde yeni damarlar meydana getirilir. Daha sonra, yara tamirinde vazifeli fibroblastlar bu damar vasıtasıyla pıhtı içerisine yönlendirilir. Fibroblastlara yaranın tamiri için gereken lif yapısındaki kollajen protein ürettirilir. Bunlarla yara yeri bir ağ gibi örülür ve derinliğine bağlı olarak değişen sürelerde deri eski hâlini alır.

    Ağaç kabuğunun belirli bir kısmında sadece kabuk zarar gördüğünde, kallusu meydana getiren parankima hücrelerine hızlı bir üreme, değişme ve olgunlaşma kabiliyeti verilerek iyileşme lütfedilir. Parankima hücreleri yan yana getirilerek kaynaştırılır ve görevlerini tamamladıklarında yaranın çevresinde nasır şeklinde kabarık bir kallus dokusu meydana gelir (Şekil-4). Neticede bunlar, yeni ve sağlıklı bir kambiyum ve kabuk tabakası meydana getirmek için faaliyete geçirilir. Kambiyum tabakası ağacın boyuna ve enine büyümesinde vazifeli olduğundan, bu tabakanın hasarsız olması hayatî ehemmiyet arz eder. Bu doku, ağaçların büyüme mevsimlerinde yaranın kenarlarından orta kısma doğru ilerleyerek tam bir iyileşmeye vesile olur. Ağacın yetiştiği ortamın verimliliği, insanınkine benzer şekilde, yaranın kapanmasını hızlandırır veya yavaşlatır.

    Aslında bütün canlılar, dış çevrenin olumsuz tesirlerinden bünyelerinin korunması için yaşadıkları ortama uygun bir elbiseyle yaratılmıştır. Canlılar, Cenab-ı Hakk'ın, bir rahmet tecellisi olarak en uygun şekilde ihsan ettiği bu elbiseyle fizikî (mekanik, sıcak-soğuk, ışık vs) ve kimyevî birçok zararlı tesirden korunur. İnsan, hayvan ve bitkilerde meydana gelen yaralar, aynı kanunlara tâbi ve Vâhidiyetin bir tecellisi olarak, benzer mekanizmalarla iyileştirilir.

    Kaynaklar
    - Akkemik, Ü., 2004. Dendrokronoloji, İ.Ü.Yayın No: 4484, O.F. Yayın No: 479, İstanbul.
    - Neely, D., Tree Wounds And Wound Closure, Journal of Arboriculture 5(6): June 1979.
    - Wilson, P. L., Funck, J. W. ve Avery, R. B., 1987. Fuelwood characteristics of northwestern conifers and hardwoods, Research bulletin, Forest Research Lab, College of Forestry, Oregon State University.



    Paylaş
    Yara İyleşmesinde Benzerlikler Mumine Forum