Alyans ve Takı Modelleri ve Takı Modelleri (yeni) Forumundan Telkari nedir nasıl yapılır? Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    Telkari nedir nasıl yapılır?

    Reklam




    Telkari nedir nasıl yapılır?


    Telkari' nin sözcük anlamı tel ile yapılan sanattır. Telkari'ye aynı zamanda 'vav işi' de denilmektedir. Bu isim Osmanlıca vav harfinin uygulamada motif olarak sıkça kullanılmasından dolayı verilmiştir. Fakat bu tanım tel ile yapılan her sanatsal çalışmanın telkari olduğu anlamını doğurmaz. Örnek olarak 'Trabzon işi' hasır örgü bileziğe tel ile yapılmasına rağmen telkari denilmez. Yine ağaç üzerine yollar açıp içine döverek tel gömme işinin de telkari olduğu sanılmaktadır; oysa bunun adı 'tenzil' sanatıdır.

    Telkari sanatının bir diğer anılma biçimide çift işi'dir. Bu ismin kaynağı ise işin yapımı sırasında parçaların teker teker biraraya getirilmesinde kullanılan cımbıza benzer ancak ucu daha ince olan ve 'çiff' olarak isimlendirilen alettir. 'Vav' ve 'çift işi' isimleri genellikle sanatkarlar arasında kullanılır.

    Nasıl Yapılır?



    Çalışmaya önce muntaç yapımıyla yani ana iskelet kurularak başlanır. Muntaçın tel kalınlığı motiflerin tel kalınlığının iki katıdır. Muntaçdan soma ara boşluklar teker teker büyük bir titizlik ve sabır ile doldurulur. Bütün bu çalışmalar ceviz ağacından kesilmiş düz yüzeyli bir levha üzerinde yapılır. Bu ceviz levha üst yüzü yakılarak yağı alındıktan soma ağır demir levhalar altında iki-üç gün bekletilerek kullanılacak hale getirilir. Son zamanlarda ceviz levha yerine iletken özellikleri zayıyanmaz amyant levhalar da kullanılmaktadır

    Bazı kaynaklar ana iskeletin kurulmasında tellerin 'lehim'le birleştirildiğinden özetmektedirler. Bu bütünüyle yanlıştır. Çünkü bir gümüş işine lehim değdi mi o iş hurdaya atılır. Lehim gümüşü çürütür.

    Gümüş tellerin birleştirilmesinde kullanılması gereken yöntem 'kaynak' tır. Mili metrik tellerin kaynak yapılması çok güçtür. Çünkü ısı biraz fazla kaçırılırsa telin kendisi erir. Dolayısıyla bu çalışma büyük titizlik ve sabır ister. Bunun için önce ayarı belli bir ölçüde düşürülen gümüş eğelenerek küçük tanecikler halinde bir güderi parçası içine toplanır. Eğelenmiş gümüş bir kaba konur ve içerisine toz boraks katılır. Suya daldırıldıktan soma amyant üzerine yerleştirilen ana iskeletin her bir parçası bu gümüş-boraks karışımı ile kaynak yapılarak birleştirilir.

    İskeletin yapımından sonra motif yerleştirme işi aynı şekilde kaynak yöntemiyle devam eder. Ancak motif yapımı uzun zaman alır. Bu yapım sırasında da büyük bir titizlik ve sabır gereklidir.

    Telkariden yapılan işler sayılamayacak kadar çeşitlidirler. Mesela sigara ağızlıklarından tütün kutusundan fincan zarflarından tutun da çeşitli tepsiler kemerler tepelikler aynalar hep telkari tekniği ile yapılmışlardır. Bu sanatın kaynağının Mezopotamya ve eski Mısır olduğu sanılmaktadır. Buralardan Uzak Doğuya başka bir koldan ise Anadolu'ya ve Anadolu üzerinden de Avrupa'ya yayıldığı bilinmektedir.

    Kullanılan Malzemeler
    Çift, Düz Pense, Karga Burun, Maşa, Makas, Antep makası, Silindir, Pres, Heşkek takımı ve zımbaları, Matkap, Şalimo kaynak takımı, Mikron, Testere kolu...

    Yapılışı
    Tel Çekme, Model Hazırlama, Tavlama, Kesim, Şekil Verme, Ayrıntıların Yapımı, Birleştirme ve Kaynak, Ağartma gibi işlem aşamaları bulunmaktadır.



    Paylaş
    Telkari nedir nasıl yapılır? Mumine Forum

  2. 2
    Reklam




    Telkari Mardin ilinde yapımı meşhur olan bir takı çeşididir. Uzun uğraş ve emek sonucu ateşte ince bir hale getirildikten sonra ustaların vermiş olduğu şekillerle güzel takı modelleri ortaya çıkarılmaktadır.



telkari,  telkari nasıl yapılır,  telkari nedir,  telkare modelleri