Mumine.com ve Misafir Soru - Cevapları Forumundan Ölüyü Övmek Hakkında bilgi istiyorum Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1
    Kayıtsız Üye

    Reklam

    Ölüyü Övmek Hakkında bilgi istiyorum

    Reklam




    ölen kişinin arkasından övmek ölüye sakıncası varmıdır


    Paylaş
    Ölüyü Övmek Hakkında bilgi istiyorum Mumine Forum

  2. 2
    Reklam




    Ölüyü Övmek Hakkında Gelen Hadisler Babı


    1491) Enes hin Mâlik (Radtyallâhü tw//)\\en: Şİnle (lemistir: (Bir defa) Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) (ile bâzı sa-hâbiler) in yanından bir cenaze geçirildi. (Orada bulunan sahâbiler tarafından) cenaze hayır ile anıldı. Efendimiz:

    «Vâcib (sabit) oldu.» buyurdu. Sonra başka bir cenaze oradan geçirildi. Orada bulunan sahâbiler tarafından o cenaze şer ile anıl-dı. Resûl-i Ekrem (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) de (yine) :

    «Vâcib (sabit) oldu.» buyurdu. Bunun üzerine Ömer bin el-Hat tâb (Radıyallâhü anh) tarafından: Yâ Resûlallah! O (ilk) cenaze için : "Vâcib oldu." buyurdun. Bu (son) cenaze için de : "Vâcib oldu.' buyurdun. Resûl-i Ekrem (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) :

    «Kavmin şahitliği veya gereği (vâcib ve sabit oldu ) Mü'minleı yeryüzünde Allah'ın şahitleridir.» buyurdu.»"



    1492) Ebû Hüreyre (Radiyallâhü anh)'den; Şöyle demiştir:

    (Bir defa) Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) (ile bâzı sa-hâbîlerHn yanından bir cenaze geçirildi. (Orada bulunan sahâbiler tarafından) cenaze hayır hasletlerinden sayılan bir iyilik ile anıldı. Resûl-i Ekrem (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) :

    * Vâcib (= Sabit) oldu» buyurdu. Sonra Onun yanından başka bir cenaze geçirdiler. (Oradaki sahâbiler tarafından) bu cenaze şer fiillerden sayılan bir kötülükle anıldı. Efendimiz:

    «Vâcib (= sabit) oldu. Şüphesiz sizler yeryüzünde Allah'ın şa-hitlerisiniz» buyurdu.Zevâid'de şöyle denilmiştir : Nesâi :kelimeleri hâriç bu hadîsi rivayet etmiştir. Hadîsin aslı Buhâri ve Müslim'de Enes (R.A.)'den rivayet olunmuştur. Tirmizi ve Nesâi'nin ri-vayet ettikleri Ömer (R.A.)'in hadisine de muvafıktır. İbn-i Mâceh'in senedi sahîh olup ricali de Buhâri ve Müslim'in ricalidir. [85]


    İzahı


    Enes (Radiyallâhü anh)'in hadîsini Buhâri ve Müs1im benzer lafızlarla rivayet etmişlerdir. Buhâri "nin riva-yetinde Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)'a: Sen o cenaze-ye de bu cenazeye de : "Vâcib oldu." dedin!: diyen sahâbînin Ömer bin el-Hattâb (Radiyallâhü anhümâJ olduğu belirtilmiştir. Tirmizi de bu hadisi kısaca rivayet etmiştir.

    Ebû Hüreyre (Radiyallâhü anh)'in hadîsini notta belir-tilen kelimeler hâriç N e s a i de rivayet etmiştir.

    E bû Dâvûd da Ebû Hüreyre (Radiyallâhü anh) '-den bunun benzerini rivayet etmiştir. Zetfâid yazarının buna niçin eğilmediğini bilemiyorum. Ebû Hüreyre (Radiyallâhü anh)'in oradaki rivayeti meâlen şöyledir:

    "Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)'in yanından bir cena-ze geçirdiler de (Efendimizin yanında bulunan sahâbiler) O cenaze-yi hayır ile andılar. Efendimiz de: «Vâcib oldu.» buyurdu.

    Sonra başka bir cenaze geçirdiler de oradakiler onu şer ile an-dılar. Bunun üzerine efendimiz (yine) : «Vâcib oldu.» buyurdu. Sonra s -Şüphesiz bâzınız, bâzınız hakkında şahitsiniz.» buyurdu."

    Geçirilen cenazeler hakkında anılan hayırların ve serlerin mâ-hiyetleri Hâ k i m'in Enes (Radiyallâhü anh)'den olan ri-vayetinde açıklanmıştır. Oradaki rivayette Enes (Radiyallâhü anh) meâlen şöyle demiştir:

    "Ben Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)'in yanında otu-ruyordum. Bir cenaze geçirildi. Efendimiz: «Bu cenaze nedir?» bu-yurdu.

    Sahâbiler: Falanca kişiye aittir. O kişi Allah'ı ve Resulünü se-ver. Allah'a itaat eder ve bu yolda çalışırdı, dediler... Sonra başka bir cenaze geçirildi. Sahâbiler: Falanca şahsın cenâzesidir. Bu cena-ze Allah'a ve Resulüne buğzeder, Allah'a isyan eder ve bu yolda ça-lışırdı dediler..."

    Her iki hadiste şer bölümünde: "Sena" kelimesi kullanılmıştır. Halbuki "sena" övmektir. Bir şahsın kötülüğü anılırken buna "sena*' denmez. Burada hayır bölümünde "sena" kelimesi kullanılmış oldu-ğu için edebî sanat olarak müşâkele için şer bölümünde de aynı ke-lime kullanılmıştır.

    Burada şöyle bir soru hatıra gelebilir: Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) müteaddit hadîslerle ölülerin iyiliklerinin anlatıl-masını ve kötülüklerinin anlatılmasından sakınılmasını emretmiştir.

    Bu hadîste, söz konusu ikinci cenazenin kötülüklerini anlatan sa-hâbîleri niçin Resûl-i Ekrem (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) men et-memiştir?

    Bu soruya şöyle cevap verilebilir : ölülerin kötülüklerini anlat-manın yasaklığı münafık, kâfir ve açıkça fısk ve bid'at işliyenlerin dışında kalan mü'minler hakkındadır. Bu itibarla münafıkların, kâ-firlerin, aleni bid'atçıların ve açıkça fâsıklığı gerektiren günahları iş-liyenlerin kötülüklerini anlatmak ve toplumun, onların yolundan sa-kınmasını sağlamaya çalışmak caizdir. Şu halde bu bâbtaki hadisler, yasaklığa âit hadîslerin hükmünü hususîleştirmiş olur.

    El-Menhel'in beyânına göre, bâzı âlimlere göre yalnız kâfirİQr rin ve münafıkların kötülüklerini anmak caizdir. Ölen mü'min fâ-sık dahi olsa onun kötülüklerini anmak caiz değildir. Hayatta iken halkın ondan kaçınması için kötülüklerinin anlatılması caizdir. Adam öldükten sonra kötülüklerini anmakta fayda yoktur. Bilhassa tevbe ederek ölmüş olması muhtemeldir. Bunun içindir ki, cumhura göre M u â v i y e (Radiyallâhü anh) 'nin oğlu Yezid'e ve H a c -c â c-ı S a k a f i' ye la'net okumak caiz değildir. Sahâbîleriri Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve SellemVin huzurunda kötülükle yâd ettikleri cenaze, münafıklardan idi. Nitekim H â k i m ' in E n e s (Radıyallâhü anh)'den olan rivayetinde açıklanan kötülük-leri arasında Onun Allah'a ve Resulüne buğzetmesi vardır.

    Hadîslerdeki: "Vâcib oldu." cümlelerinin mânâsı iyilikleri anılan cenazeye Cennet sabit oldu. Kötülükleri anılan cenazeye Cehennem sabit oldu. İki hadisin sonunda mü'minlerin yeryüzünde Allah'ın şa-hitleri olduğu bildiriliyor. Hadislerden anlaşıldığına göre mü'rainler, Ölen bir mü'mini hayır ile anarlarsa, Cennetlik olur; kötülüğü aleni olanları kötülükle anarlarsa, Cehennemlik olur. Bu etkili şahitliğin sahâbilere mahsus olması muhtemeldir. Çünkü onlar âdetleri dolayı-sıyla dâima doğru ve hikmetle konuşurlardı. Onların izini ta'kib eden takva sahibi sâlih müminler de onlar gibidir. Şu halde hadislerde-ki hükümlerin dönüm noktası fazilet, salâhat, doğruluk ve emniyet ehlinin şahitliğidir. Fâsıkların şahitliğinin bir değeri yoktur. Çünkü onlar bazen fâsıklan iyilikle ve fazilet ehlini kötülükle anarlar.

    Nevevi, Müslim'in şerhinde şöyle der : Salih ve seç-kin görüş, bu hadislerdeki şahitliğin umumi olmasıdır. Bir mü'min öldüğü zaman Allah müslümanların tümüne veya çoğuna ilham ve-rip Ölüyü iyilikle anarlarsa bu durum, ölünün Cennetlik olduğuna delâlet eder. Onun geçmişteki ef'ali ister Cennetlik olmasını gerek-tirsin, ister gerektirmesin. Çünkü ef'ali Cennetlik olmasını gerektir-meşe bile mutlaka Cehenneme girmesi mecburiyeti yoktur. O kimse, Allah'ın dilemesi hükmü altındadır. Artık Allah insanlara onu övme-yi ilham edince biz bu keyfiyetten delil çıkararak Allah'ın onu ba-ğışladığı neticesine varabiliriz. Hayırla anmanın faydası böylece be-lirgin olur.'

    E 1 - H â f ı z , El-Fetih'te : Nevevi nin bu görüşü hayır bölümünde açıktır. Ahmed, tbn-i Hibbân ve Hâ-ki m ' in E n e s (Radıyallâhü anhJ'den merfu' olarak rivayet et-tikleri şu mealdeki hadîs, Nevevi' nin sözünü te'ykl eder:

    -Herhangi bir müslüman ölüp de en yakın komşularından dört kişi onun hayrından başka bir şeyini bilemiyeceklerini şehâdet eder-lerse Allah Teâlâ: Ben sizin sözünüzü kabul ettim. Ve bilmediğiniz günahlarım bağışladım, buyuracaktır.»

    Şer bölümüne gelince, hadislerin zahirine göre bu da hayır bö-lümü gibidir. Yâni toplumun tümü veya çoğu bir ölüyü kötülükle anarsa onun Cehennemlik olması delili belirir. Bilindiği gibi bu du-rum şerri hayrına galebe çalan Jçimse hakkında vâki olur. der. [86]



    Hadisin Fıkıh Yönü


    1 - Ölüyü, taşıdığı iyilik •eyâ kötülükle anmak caizdir. Bu ko-nudaki ayrıntılı bilgi yukarıda geçti.

    2 - Takva sahibi sâlihlerin hayırla andığı ölü cennetliktir. Bu hüküm kesin bilgiye dayanılarak ve ölünün durumunun zahirine gö-re şahitlik edilmesi şartına bağlıdır. Bizim zamanımızdaki bilir bil-mez insanlar tarafından cenaze namazı münâsebetiyle birisi tarafın-dan yöneltilen cenazeyle ilgili soruya cevap olmak üzere yapılan tez-kiye bu hükme dâhil değildir.

    3 - Salâhat ve takva sahiplerinin kötülükle andığı bir cenazenin cehennemlik olduğu sanılır. Ölünün kötülükle anılması, haram olan gıybete girmez. Bilâkis halkın kötü yollardan sakındınlması için ölü-nün kötülüklerini anlatmak mubahtır. Bu hususta geniş bilgi yuka-rıda verilmiştir. [87]