Diğer Kategoriler ve Mezhepler Forumundan Mezhepler nasil ortaya çikti Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    Mezhepler nasil ortaya çikti

    Reklam




    Mezhepler nasil ortaya çikti

    Mezheplerin ortaya çikmasi Peygamberimiz (sav)'in vefatindan sonra olmustur. Çünkü Peygamberimiz (sav) hayatta oldugu dönemlerde sahabi-ler herhangi bir mesele oldugunda Peygamberimiz (sav)'e geliyor, o husus-ta bilgi istiyorlardi. Peygamberimiz (sav) de sorulan soruyu bir vahye istinaden veya kendi bilgisi ile cevaplandiriyordu. Dolayisiyla Peygambe-rimiz (sav) zamaninda herhangi bir mezhep olmasi düsünülemezdi.
    Mezhepler Peygamberimiz (sav)'in vefatindan sonra ayet ve hadislerde açik olarak izah edilmeyen meselelerden kesin ve herkesin itirazsiz olarak kabul edebilecegi bir hüküm verebilecek bir otoritenin olmamasindan ortaya çikti. Zuhur eden bu mezhepler genel olarak ameliye ve itikadi olmak üzere iki grupta ortaya çikti.
    Ameli mezheplerin tesekkülü su sekilde olmustur. Peygamberimiz (sav)'in vefatindan sonra islam alemi genislemis, sahabilerden herbiri bir sehre dagilmisti. Bu sahabiler gittikleri yerlerde müracaat kaynagi oldular. Yani müslüman olan veya islamiyet hakkinda fazla bilgisi olmayan pekçok kimse kendilerine çesitli meselelerde dinin hükmünü sordular. Sahabiler de muhatap olduklari sorularin cevabini evvela Kur'an da aradilar. Onda bulamadiklarinda kendi içtihatlariyla hüküm verdiler.
    Bu sahabiler ayni zamanda kendilerine TABIIN denilen pek çok talebe yetistirdiler. Onlardan sonra talebeleri tabiin alimleri de bir yandan fetva vererek müslümanlari dini konuda aydinlatirken bir yandan da talebe yetistirdiler. Onlarin talebelerine Tebe-i Tabiin denildi. Tebe-i Tabiin Alimleri de Tabiin Alimlerini takip edip onlarin yolunda devam ettiler.
    Gerek sahabe, gerek Tabiin, gerekse Tebe-i Tabiin'in fetvalari arasinda farkli hükümler ortaya çikmistir. Müslümanlar kendi bölgelerinde yasayan imamin fetvalarini biliyor, onu tercih ediyor ve ona göre amel ediyordu. Iste bu tercih ve taraftarlik zamanla yerini "Gidilen yol" manasina gelen mezheplere terk etti.
    Baslangiçta Hanefi, Safii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinden baska Servi, Evzai, Teberi, Zahiri isimleriyle birlikte birçok hak mezhep daha ortaya çikti. Ancak bunlardan dördü disindakiler çesitli sebeplerden tarih sahnesinden silindiler.
    Itikadi mezheplere gelince bu mezheplerin ortaya çikmasindaki temel sebep müslümanlar arasindaki fikir ayriliklaridir. Peygamberimiz (sav)'in vefatindan sonra onun yerine geçecek, siyasi yönden onu temsil edecek olan Halifenin seçimi müslümanlar arasinda ilk ciddi fikir ayriligina sebep oldu. Ardindan üçüncü Halife Hz. Osman'in sehit edilmesi bu ihtilafi daha da artirdi. Müslümanlar arasinda Cemel ve Siffin savaslari yapildi. Bu savaslarda pek çok müslüman öldü.
    Halifenin kim olacagi, siffin ve cemel savaslarinda ölen ve öldürülenlerin durumu, gibi sebepler ve bunlarin disinda sayabilecegimiz pekçok sebep sonraki yillarda itikadi sahada pekçok mezhebin ortaya çikmasina netice verdi. Mezhep çatismalari neticesinde onbinlerce müslüman öldürüldü.
    Daha sonraki yillarda ise Babilik, Bahailik, Kadiyanilik gibi Allah ve Peygamber adina yalan uyduran mezhepler ortaya çikti. Bu mezheplerin kuruculari kendilerin Peygamber ilan ettirler. Hasa Allah(cc)'in kendilerine Hülul ettigi hezeyaninda bulundular. Babiler ve Bahailer Kur'an'in ve Peygamberimiz (sav)'in devrinin tamamlandigini iddia ettiler. Herseyi mübah gören ve islamiyeti yikmaya yönelik görüsleriyle bir çok safi zihni idlal ettiler.
    Kitap onbir bölümden olusmaktadir.

    Birinci Bölüm:
    Peygamberimiz (sav) zamaninda mezhep varmiydi? Alt basligi ile baslanan bölümde mezheplerin her soruna çözüm kaynagi olan Efendimiz zamaninda degildi. Onun vefatindan sonra ortaya çiktigi ifade edilmistir. Daha sonra da mezheplerin nasil ortaya çiktigi hakkinda malumat verilmistir.
    Dört hak mezhebin zuhuru mezhep imamlarinin içtihadina dayandirilarak izah edilmektedir. Günümüze kadar varligini devam ettiremeyen fikhi hak mezhepler sunlardir:
    1- Evzai Mezhebi 4- Servi Mezhebi
    2- Leysi Mezhebi 5- Zahiri Mezhebi
    3- Taberi Mezhebi 6- Hasan Basri'nin Mezhebi
    Mezhepler arasinda degisik içtihatlardan kaynaklanan bir kisim farkliliklar bulunmaktadir. Bu bölümde yine mezhepler arasindaki farkliligin sebepleri maddeler halinde izah edilmektedir.

    1. Ayetlerden kaynaklanan farkliliklar.
    Hak mezhepler arasinda farklilik olmakla birlikte bu fark asil meselelerde degil, teferruat meselelerdir. Mezhep alimlerinin ayni meselede farkli hüküm vermelerinin sebeplerinden biri ayetlerin farkli anlasilmaya müsait olmasidir.

    2. Hadislerden kaynaklanan farkliliklar:
    Islam hükümlerinin Kur'an'dan sonra en mühim kaynagi hadislerindir. Bütün mezhep imamlarinin verdikleri hükümlerde hadislerin mühim rolü vardir. Imam-i Azam hadisle ilgili söyle der: Içlerinde hadisle mesgul olanlarin bulundugu sürece insanlar kurtulmuslardir.
    Hadislerin farliliklara yol açmasinda bir çok sebep vardir. Bunlardan birincisi arapçanin ince bir lisan olmasi ve lügattan kaynaklanan farkliliklar.
    b) Hadislerin farkli kelimelerle rivayet edilmesi:
    Mesela su hadis bu meseleye örnektir.
    "Kameti duydugunuz saman namaza gidiniz. Yolda sakin ve vakar ile yürüyün. Acele etmeyin, Yetistiginiz rekatlari kilar, yetisemediginizi tamamlarsiniz." Ayni hadis Ahmet bin Hanbel'in Müsned'inde ise "yetisemediklerinizi kaza edersiniz. "Bu ravilerden birisinin manayi esas alarak hadesteki kelimelerden birisini degistirmesi imama sonradan yetisen kimsenin yetisemedigi rekatlari kilarken nasil davranmasi gerektigi hususunda farkli hükümlerin verilmesine sebep olmustur.
    c) Imamlarin hadisleri anlamada birbirinden farkli olmasi:
    d) Ayni meselede farkli iki hadisin olmasi.
    e) Imamlarin hadis bilgisi.
    f) Peygamberimizin davranislari.
    h) Hadiste kastedilen manayi anlayamamak.
    i) Hadisin sahihligini tesbitte metodun farkli olmasi.




    j) Zayif hadisle amel edilip edilemeyecegi hususu.
    1. Örf ve adetlerin tesiri:
    Mesela cemaatle namaz kilindiginda fatihayi okuyan safilerin durumu ile imamin okudugu fatihaya amin diyerek imza basan hanefilerin durumu. Diger bir misal Safilerde az bir pislik namaza mani iken Hanefilerde mani olmamasidir.

    Mezheplerin Varligi Rahmettir.
    Peygamberimiz (sav) bu gerçegi "Ümmetimin ihtilafi rahmettir" diyerek dile getirmistir. Ancak burada kastedilen ihtilaf yapici ihtilaftir. Herkes kendi fikrinin yayilmasina çalisir. Baskasinin tahribine ve ortadan kalkmasina degil. Belki tamamlanmasina ve yanlislari varsa düzeltilmesine çalisir. Birinci bölümde bu mevzulara ilaveten bir mezhebe baglanmak sart mi? Mezhep degistirmek caiz mi? Baska mezheplere göre amel edilebilir mi? Dört mezhep bire indirilebilir mi? Mezhepsizlik nedir? Gibi istifhamlara cevap veriliyor.
    Ikinci Bölüm
    Dört büyük mezhep imaminin hayatlari, Islam fikhi açisindan ifa etmis olduklari vazife ve mezheplerin kurulusundaki rolleri anlatilmaktadir.

    IMAM-I AZAM:
    Hicretin 80. yilinda(miladi 699) Küfe de dünya ya gelmistir. Asil adi NUMAN BIN SABIT'tir. Dogmadan Hz. Ali'nin duasina mazhar olmustur. Islam fikhi içerisinde çok önemli bir fonksiyon eda etmis olan IMAM-I AZAM Hanefi Mezhebinin kurucusudur. Günümüzde müslümanlarin yaklasik 3/2'si IMAM-I AZAM'in kurdugu Hanefi mezhebine mensuptur. Türkiye Balkanlar, Lehistan, Türkistan, Afganistan, Horasan, Pakistan, Kazan, Sibirya, Çin, Mançurya, Kafkasya, Dagistan ve Arnavutluk ekseriyetle Hanefidir.

    IMAM-I MALIK:
    Hicretin 93. yilinda(Miladi 712)Medine'de ilim ve hadisle mesgul bir ailede dogdu. Peygamber, seyh ve ilmin besigi olan Medine de dogmasi sebebi ile küçük yasta ilim tahsiline basladi. Yetistigi döneme damgasini basmis olan Malik Bin Henes ilim ögrenme ugruna çok büyük fedakarliklara katlanmistir.
    Peygamberimiz (sav)'in hadislerine son derece saygili idi. Ayakta hadis yazmadigi gibi ayakta hadis de dinlemezdi. Safi-i mezhebinin kurucusu IMAM SAFII'de ondan ders almistir. Maliki Mezhebinin kurucusudur.
    Günümüzde Trablus, Libya, Tunus, Fas, Cezayir, Sudan, Merakes ve Afrika sahilleri çogunlukla malikidir. Irak, Suriye, Hicaz ve yukari Misir'da da Maliki vardir.

    IMAM-I SAFII:
    Hicri 150. (Miladi 767) yilinda Sam'in Gazze kasabasinda dünyaya gözünü açti. Babasi ismini Muhammed koydu. Fakat o sahibi olan dördüncü kusaktan dedesi Safii'ye izafeten Safii diye meshur oldu. Genç yasta ilim bakimindan parmakla gösterilecek biri oldu. 20 yasinda fetva verecek ve hadis rivayet edebilecek mertebeye ulasti. Imam Malik'in MUVATTA isimli hadis kitabini kisa sürede bitirdi.
    Safii mezhebi günümüzde su ülkelerde yaygindir: Misir, Suriye, Filistin ve Hicaz'da safiler çoktur. Sumatra, Sibirya ve Filistin'in çogunlugu safiidir. Yemen, Aden, Hint ve Dogu Anadolu da ve Irak’ta vardir. Orta Asya'nin Kuzeyi ve Dogu Afrika'da yaygindir.

    IMAM-I AHMET BIN HANBEL:
    Hicri 164 (Miladi 781) tarihinde dünyaya gelmistir. Soyu Peygamberimiz (sav)'in soyu ile birlesmektedir. Küçük yasta Kur'an'i ezberledi. Diger dini günleri ögrendi. Genç yasta IMAM-I AZAM'in talebesi Ebu Yusuf'tan ders aldi. Isittigi hadisleri ezberlemekle yetinmez onlari kaydederdi.
    Abbasi Devletinin basinda bulunan Abdullah el-Memun'un Kur'an'in yaratilmis oldugu fikrini kabul etmedigi için Ahmet Bin Hanbel'i yakalatti ve ona zulüm yaptilar. Bu zulüm 28 ay devam etti. Çok güçlü talebeleri oldugu halde mezhebinin günümüzde çok fazla mensubu yoktur. Sadece Suudi Arabistan'da kuvvetli durumdadir. Irak, Suriye ve Filistin'de vardir.
    AHMET BIN HANBEL kimseye yük olmaz geçimini çalisarak el emegi ile kazanirdi. Süpheli seylerden kaçinirdi. Her seyin helal olanini arastirirdi. Nefsine hakimdi. Yigitlik nedir seklindeki bir suale "Yigitlik, nefsinin ARZU ETTIGI GAYRUMESRU BIR SEYI SIRF ALLAH'TAN KORKTUGU IÇIN TERK ETMEKTIR."
    Dört mezhep imamindan ayri zihinlerde yer eden önemli iki isim daha vardir. Bunlardan birincisi: Imam-i Azam'in talebelerinden IMAM EBU YUSUF; Ikincisi ise yine onun talebelerinden IMAM-I MUHAMMED'TIR.

    Üçüncü Bölüm
    Itikadi mezhepler ortaya çikis sebepleri ve mahiyetleri hakkinda bilgi verilmektedir. Itikadi mezhepler ALLAH(CC)'in sifatlari, peygamberlik müessesesi, melekler, kaza ve kader, ahiret, cennet ve cehennem gibi konularda ortaya çikmistir. Bu mezhepler ikiye ayrilir.
    1. Ehli Sünnet Mezhebi.
    2. Ehli Bid'at Mezhebi.
    Itikadi hak mezhepler iki tanedir.
    1. Maturidi Mezhebi: Günümüzde Hanefi Mezhebine mensup olanlarin mezhebidir.
    2. Esari Mezhebi: Günümüzde Safii Mezhebine mensup olanlarin mezhebidir.
    Itikadi mezheplerin ortay çikis sebepleri:
    1. Islamin bünyesinden dogan sebepler.
    2. Müslümanlar arasindaki çekismeler.

    3. Dis sebepler.
    Dördüncü Bölüm:
    Haricilik, Hariciligin ortay çikisi ve Hz. Ali'yi derinden yaralayan Hakem olayi bütün teferruati ile izah edilmektedir. Haricilerin Hz. Ali'ye ve müslümanlari çektirdikleri sikintilar ve hakikatten sapmanin yol açtigi gaileler izah edilmektedir. Haricilerin kollari hakkinda bilgi verilmektedir.

    Besinci Bölüm:
    Sia'nin tarifi, ortaya çikisi, ve siiligin dogusu hakkindaki görüsler iki sikta toplanmistin.
    1. Peygamberimiz (sav) sagliginda ortaya çiktigini söyleyenler. Bunlar sii müelliflerdir.
    2. Peygamberimiz (sav)'in vefatindan sonra ortaya çiktigini söyleyenler. Tevvabin hareketi, Muhtar Essekafi hareketi gibi konular vardir.

    Altinci Bölüm
    Sii firkalarinin zuhuru:
    a) Zeydilik ve Zeydilerin kollari.
    b) Batiniye-Islamiye
    c) Dürzilik: Siiligin Islamiye kolundan dogmustur.
    d) Caferiye-Imamiye: Peygamberimiz (sav)'in vefatindan sonra Hz. Ali sirasiyla onun neslinden 11 kisiyi ALLAH'in emri ve Peygamberimiz (sav)'in tavsiyesi ile imam kabul ve bu 12 imama inanmayi dinin aslina dahil bir esas olarak görenlerin mezhebidir. Onlarin 12 imami sunlardir
    1. Ali b. Ebu Talip 7. Musa el-Kazim
    2. Hasan b. Ali 8.Ali er-Riza
    3. Hüseyin b. Ali 9. Muhammed el-Taki
    4. Ali b. el- Hüseyin(Zeynel Abidin)10. Ali el-Naki
    5. Muhammed el-Bakir 11. Hasan el- Askeri
    6. Cafer es-Sadik 12 Muhammed el- Mehdi
    e) Rafiziler
    f) Nusayriler: Muhammed Bin Nusayr tarafindan kurulmustur.

    Yedinci Bölüm:
    Mürcie, Cebriye, Mutezile, Kaderiye ve Müsebbile firkalari hakkinda bilgi verilmektedir. Mürcienin islamla telif edebilecek görüsleri mesela kafire ibadet ve taati fayda vermedigi gibi mü'mine de isledigi günahlari zarar vermez.
    Iman sahibi samimi ve dosdogru ise bu inanç sahibi azap görmeyecektir. Iman ve amel birbirlerinden ayridir. Halbuki dinimizde iman ve amel birbirlerini tamamlayan iki parçadir.
    "Insan kaderin mahkumu degildir." isimli bölümde Cebriyenin ne derece yanlis oldugunu ortaya koymaktadir. (Yazar. Bediüzzamanin Cebriye yaklasimi, Mutezilerin görüsleri: 1. Tevhid 2. Adalet 3. Vaad ve vahit 4. El-Munzil beynelmunzileteyn 5. Emribil maruf Neyhi anil münker, Bediüzzamanin görüsleri isiginda izah edilmektedir.

    Sekizinci Bölüm:


    Ehli sünnet akidesinin tesekkül safhasi anlatilmaktadir. Ehli sünnetin itikadi görüslerinin tesekkülünde ilk ciddi isim hiç süphesiz Imam-i Azam Ebu Hanife'dir. Imam-i Azam itikadi görüsleri fikhi ekber isimli eserinden su basliklar altinda islenmistir:
    1. Tevhid 2. Nübüvvet
    3. Büyük günah 4. Mucize, Keramet, Istidrac
    5. Allah(cc) görüsmesi 6. Iman ve Islam
    Selefiye, Halifiye, Esarilik, Maturidilik, Esariye ile Maturidi arasindaki farklar.

    Dokuzuncu Bölüm:
    Vahhabilik, ortaya çikisi, taif, Mekke ve Medineyi ele geçirmeleri islenmis Vahhabilerin iman, sefaat, Tevessül, Tarikat, Tasavvuf, Bid'at konusundaki görüsleri islenmis ve Bediüzzamanin yaklasimina yer vermistir.

    Onuncu Bölüm:
    Babilik ve Bahailik: Bahailigin iç yüzü ortaya konduktan sonra su görüslere yer verilmektedir. Bahailik kesinlikle bir din degildir. Daha çok islamiyetin hükümlerinin degistirilerek alindigi hristiyanlik ve yahudilikten hükümlerin bulundugu sapiklik cereyanidir.

    Onbirinci Bölüm:
    Kadiyanilik ve Ahmedilik
    Kadiyanilik Hindistan'da ortaya çikmis batil bir mezheptir. 19. yy. sonlarina dogru MIRZA GULAM AHMET tarafindan kuruldu. GULAM AHMET mücedditligini ilan etmis ve sapik düsüncelerini ortaya atmis olan bir sahsiyettir. Ve söyle diyor:
    Allah beni bu yil ve bu zaman için imam kildi. Ve insanlari karanliktan aydinliga çikarmam için müceddid olarak gönderdi.
    GULAM AHMET Idmam-ül Hacci isimli eserinin üçüncü sayfasinda mendi ve mesihlikle ilgili söyle diyordu:
    Rabbim bana bildirdi. Beni bu yy. müceddidi kildi. Onlarin bekledikleri MESIH-UL MEVUT ve EL-MEHDIYUL MEVUT sensin ve biz seni Mesih ibn-i Meryem kildik.

    Yazar : İsmail MUTLU
    Yayınevi : Mutlu Yayıncılık
    Bilim Grubu : Din / Mezhep



    Paylaş
    Mezhepler nasil ortaya çikti Mumine Forum

mezhepler nasıl ortaya çıkmıştır,  mezhepler nasıl ortaya çıktı,  hanefi mezhebi nasıl ortaya çıkmıştır,  islamiyette mezhepler nasıl ortaya çıkmıştır,  maturidilik ortaya çıkış sebebi nedir,  maturidilik nasıl ortaya çıktı,  mezhep nasıl ortaya çıkmıştır