Soru ve Cevaplarla İslam ve Kültür Soruları Forumundan Karla kaplı kutup bölgesinde bitki örtüsü tundralar nasıl bir bitki örtüsüdür? Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    Karla kaplı kutup bölgesinde bitki örtüsü tundralar nasıl bir bitki örtüsüdür?

    Reklam




    Yıl boyunca 0°C’nin altında sıcaklıklar, sürekli donmuş halde olan kar ve buzullarla kaplı toprak, kar biçimindeki yağışlar... Kutup bölgeleri canlı yaşamını zorlayan koşullara sahip olmasına rağmen Yüce Allah buradaki canlılarda büyük bir çeşitlilik yaratmıştır. Tundra bitki örtüsü de, Yüce Allah’ın sonsuz aklının, çeşitlilik sanatının ve kusursuz yaratmasının kutuplardaki tecellilerinden biridir.

    • Tundralar soğuğa karşı nasıl dayanıklılık gösterirler?

    • Bu bitkilerin soğuğa karşı dayanıklı olmaları için yaratılan özel sistemler nelerdir?

    Kutup ikliminin hüküm sürdüğü alanlarda Güneş yılın büyük bir bölümünde yoktur, geceler aylar boyunca sürer ve soğuk rüzgarların etkisi sürekli olarak hissedilir. Bitkilerin tutunacağı toprak ise son derece incedir ve yılın büyük bir bölümünde buzulların altındadır. Bu koşullar altındaki bir ortamda ilk akla gelen herhangi bir canlının yaşayamayacağı düşüncesidir. Fakat Yüce Allah’ın ilmi ve üstün aklı kutuplarda oldukça hareketli bir canlı yaşamı yaratmıştır.

    Karla kaplı kutup bölgesinde bitki örtüsünün olabileceği de kimsenin aklına gelmez. Gerçekten de bu ortamda bizim alışkın olduğumuz bitkiler ve ağaçlar yoktur. Çünkü ağaçların başlıca özelliği derin bir kök sistemi ile toprağın derinliklerine uzanması ve besin maddelerini bu şekilde sağlamasıdır. Kutup bölgelerinde ise toprağın derinliği sadece 30-40 cm kadardır. Bu derinlikteki toprakta ağacın su ve besin elde edebilmesi imkansızdır. Ayrıca kutup bölgelerinde yazlar çok kısa olduğundan ağaçların beslenme, büyüme, sürgün verme ve çoğalma gibi faaliyetleri bu kısa süre içinde hızlı bir biçimde gerçekleştirmesi olanaksızdır. Ancak bu saha ağaç toplulukları olmamasına rağmen bitki örtüsünden yoksun değildir. Yüce Allah çeşitlilik sanatının bir sonucu olarak bu zor koşullara sahip alanlarda yaşayabilecek bitki türleri yaratmıştır. Böylece bu beyaz dünyaya hem bir güzellik vermiş, hem de canlı yaşamını devam ettirecek çeşitliliğin sebebini yaratmıştır.

    Aşağıda detayları hakkında bilgi sahibi olacağınız bu bitkilerdeki her yapı özel olarak yaratılmıştır. Bu da bize bu kusursuz planı yapan üstün aklın sahibinin alemlerin Rabbi olan Yüce Allah olduğunu bir kez daha gösterecektir. Allah canlılar üzerindeki hakimiyetini ve benzersiz yaratışını bir ayette şöyle bildirmektedir:

    “Gökleri ve yeri (bir örnek edinmeksizin) yaratandır. O, bir işin olmasına karar verirse, ona yalnızca “Ol” der, o da hemen oluverir.” (Bakara Suresi, 117)

    Tundraların Soğuğa Karşı Dayanıklılığını Artıran Yaratılış Özellikleri

    Yüce Allah tundra bitkilerini gerek yapısal özellikleri ve gerekse bulundukları ortama uygun sistemleri ile birlikte yaratmıştır. Soğuk koşullara uyum sağlamalarını kolaylaştıran bu sistemlerden bazıları şöyledir:

    Yapılarındaki suyu azaltırlar: Bitkilerin düşük sıcaklıklarda bünyelerindeki su miktarı azalır ve metabolik faaliyetleri yavaşlar böylece donmaya karşı korunmuş olurlar. Esnekliği sağlayan suyun azalması aynı zamanda dokuların sertleşmesini sağlar.

    Soğuğa karşı fiziksel yapılarıyla korunurlar: Bitkilerin yapraklarının şekli, dokusu, asit oranları ve antifriz sistemleri gibi fiziksel özellikleri soğuğa karşı dayanıklılıklarını artırır.

    Yaprakların şekli: Büyük ve tüylerle kaplı yünsü yapraklar kavis yaparak içeri bükülür. Böylece yaprakların filiz verecek olan uçları soğuktan korunur. Ayrıca yaprakların bir kısmı mumsu bir madde ile kaplıdır. Bu da soğuktan zarar görmelerini azaltır.

    Fazla miktardaki doymamış yağ asitleri: Yüce Allah’ın bitkilerin donmasını önlemek için bahşettiği sistemlerden biri de doymamış yağ asitlerinin diğer bitkilere oranla daha yüksek olmasıdır. Düşük sıcaklıklarda bitkilerin bünyesinde yer alan bir enzim (desaturaz enzimi) faaliyetlerini artırarak bitkinin bünyesindeki doymamış yağların oranını yükseltir. Doymamış yağ oranının artması, hücre zarındaki yağların sıvıdan yarı-kristal hale dönüşmelerini sağlar. Bu şekilde bitkilerin hücre zarları sıvı kalırken, hücre dışı buz oluşumu da sınırlanır ve bitkilerin donmaya karşı dayanıklılığı artar.

    Anti-friz proteinleri: Anti-friz proteinlerinin soğukta uyarılmasıyla buz kristallerinin yüzeyine bağlanması kristal oluşumunu engeller. Soğuk dönemde çok yavaş su kaybına uğrayan bitkilerin böylece dondurucu soğuklara karşı direnci artar. Dondurucu şartlara karşı tolerans görülmesi hücre öz suyundaki şeker içeriğinin artmasıyla da ilgilidir. Şekerlerin dondurucu şartlarda anti-friz görevi yapan çeşitli moleküllere dönüştüğü düşünülmektedir.

    Bitkilerin buraya kadar saydığımız işlemlerinde, tek bir parçası dahi eksik olsa bitki yaşamsal faaliyetlerini sürdüremeyecektir. Bu, kusursuz mükemmellikte yaratılmış sistemin mucizevi yapısını gösterir. Hiç kuşkusuz ki bu düzeni eksiksiz biçimde bitkilere yerleştiren Rahman ve Rahim olan, her türlü yaratmayı bilen Allah’tır.

    O Allah ki, Yaratan’dır, (en güzel bir biçimde) kusursuzca var edendir, ‘şekil ve suret’ verendir. En güzel isimler O’nundur. Göklerde ve yerde olanların tümü O’nu tesbih etmektedir. O, Aziz, Hakim’dir. (Haşr Suresi, 24)





    Paylaş
    Karla kaplı kutup bölgesinde bitki örtüsü tundralar nasıl bir bitki örtüsüdür? Mumine Forum

  2. 2
    Reklam




    Koyu renkli pigmentler: Yüce Allah bitkilerin düşük sıcaklıklara dayanıklılıklarını artırmak için koyu renkli pigmentler yaratmıştır. Bu pigmentler açık renkli olanlara göre daha fazla miktarda güneş ışınlarından yararlanmasını sağlamakta yaprak ve gövde sıcaklıklarını artırmaktadır. Bu koyu renkli pigmentler vesilesiyle ilkbaharda bitkilerin büyüme oranlarının arttığı tespit edilmiştir. Nitekim yastık şeklinde büyüyen bir bitki, bu koyu renkli pigmentler vesilesiyle sıcaklığını yakın çevresinden 15oC daha artırır. Kutup ve alpin likenlerinin birçok türü ve bazı kara yosunları da aynı nedenle koyu kahverengi veya siyahtırlar. Ayrıca bazı bitkilerin yaprak ve gövdelerinde ısı kaybını azaltmaya yardımcı olan beyaz renkli tüyler de bulunur.

    Bir bitkinin koyu renkli pigmentlere sahip olursa güneş enerjisinden daha fazla yararlanacağını bilmesi, ısı kaybını azaltmak için yapraklarında tüylerinin olması elbette bitkilerin kendi kararına göre oluşacak ayrıntılar değildir. Ne bir akla, ne de bir şuura sahip olmayan bitkilerin, kendileri için böyle hayati önemi olan kararlar almaları ve bu kararlarını uygulamaları da mümkün değildir. Bitkiler ilk yaratıldıkları günden itibaren, onları yaratan sonsuz ilim ve akıl sahibi Yüce Allah’ın ilham ettiği şekilde hareket etmektedirler. Bitkinin her hücresinin, hatta her atomunun nasıl hareket etmesi gerektiği, her an ona bildirilmektedir. Bu gerçek bir Kuran ayetinde şöyle açıklanmaktadır:

    “Allah, yedi göğü ve yerden de onların benzerini yarattı. Emir, bunların arasında durmadan iner; sizin gerçekten Allah’ın her şeye güç yetirdiğini ve gerçekten Allah’ın ilmiyle herşeyi kuşattığını bilmeniz, öğrenmeniz için.” (Talak Suresi, 12)

    Tundra Bitkisinin Kar Altında Yeşil Kalmasının Önemi Nedir?

    Kutuplardaki ekolojik dengenin ve canlılığın devamında son derece önemli bir role sahip olan tundralar, yaz mevsiminde ısının artması ve toprağın üst tabakasında buzulların çözülmesi ile canlanır ve Haziran ayından Ağustos ayı sonuna kadar tüm faaliyetlerini yerine getirerek Eylül ayında tekrar ölü devreye girerler. Donmuş toprakta ve kar altında geçen uzun bekleme devresinde türlerin çoğu yeşilliğini korur. Bu bitkilerin yeşilliklerini korumaları son derece önemlidir. Çünkü kısa süren yaz devresinde fotosentez işleminin hiç vakit kaybetmeden gerçekleşmesi ve vakit kaybetmeden neslini devam ettirmek için faaliyete geçmesi gerekir. Oysa bitkinin ne kendi varlığından, ne gerçekleştirdiği bu mucizevi işlemlerden ne de yeşil olmasının kendi yaşamsal faaliyetleri için gerekli olduğundan haberi vardır. Çünkü tundra bitkisi de, kainattaki her şey gibi sahip olduğu her özelliği yaratan Allah’ın kontrolündedir, ki bu gerçeği de Kuran’da Allah bizlere bildirmektedir:

    “Bitki ve ağaç (O’na) secde etmektedirler.” (Rahman Suresi, 6)

    Allah Örneksiz Yaratandır, Kusursuzca Var Edendir

    Tundra bitkilerine bakıldığında ortaya çok etkileyici bir manzara çıkmaktadır. Çünkü soğuk iklimlerde yaşayabilmeleri için özel sistemler ve yapılarla donatılmışlardır. Bu bitkiler yapılarındaki suyu azaltarak, özel antifiriz sistemler kullanarak, renklerini koyulaştırarak ve soğuk kış günlerinde dinlenme sürecine girerek donmaya karşı korunurlar.

    Görüldüğü üzere kutup gibi her türlü mahrumiyetin ve güçlüğün hakim olduğu bir ortamda bile çok sayıda bitki çeşidi ve bu bitkilerin soğuğa karşı korunma yöntemleriyle karşılaşılmaktadır. İnsanların ıssız sandığı bir ortamda, bu bitkiler, Yüce Allah’ın Müzeyyin (süsleyen) isminin bir tecellisi olarak, kısa süren yaz mevsiminde renkli çiçekler açar ve beyaz dünyadaki renklerin bir anda canlanmasına ve çeşitlenmesine neden olurlar. “Görmedin mi, Allah, gökten su indirdi, böylece yeryüzü yemyeşil donatıldı. Şüphesiz Allah, lütfedicidir, her şeyden haberdardır.” (Hac Suresi, 63) ayetinde haber verildiği gibi bu bitkilerin faaliyetlerine başlamaları otla beslenen pek çok canlıyı da soğuk kutup bölgelerine çekerek buradaki canlı çeşitliliğinin artmasına neden olur.

    Kutup bölgelerinde tundraların üstün yapıları Yüce Allah’ın sonsuz ilmini ve sanatını bir kez daha göstermektedir. Bir ayette şöyle buyrulmaktadır:

    “Göklerde ve yerde ne varsa tümü Allah’ındır. Allah, her şeyi kuşatandır.” (Nisa Suresi, 126)

    Kutup bölgelerinde toprak çok derin olmamasına rağmen, toprağın üst kısmına yayılan ve boyu bir metrenin altındaki küçük boylu ağaççıklar, bu ağaççıklar dışında otsu bitkilerden oluşan geniş yapraklı otlar, çift çenekli bitkiler, yosunlar ve likenler Yüce Allah’ın kutuplarda yarattığı bitkilerin çeşitliliğini gösterir. Yüce Allah dünyanın farklı yerlerinde yarattığı bu çeşitliliği ve insanların bunların üzerinde düşünmesi gerektiğini şöyle buyurur:

    “Yeryüzünde birbirine yakın komşu kıtalar vardır; üzüm bağları, ekinler, çatallı ve çatalsız hurmalıklar da vardır ki, bunlar aynı su ile sulanır; ama ürünlerinde (ki verimde ve lezzette) bazısını bazısına üstün kılıyoruz. Şüphesiz, bunlarda aklını kullanan bir topluluk için gerçekten ayetler vardır.” (Rad Suresi, 4)
    (alıntı harun yahya ilmimercek)

    Bu makale, İlmi Mercek Dergisi 81. sayı (Mart 2011)