Soru ve Cevaplarla İslam ve Konudışı Soru ve Cevaplar Forumundan Yollardaki kuru pislik ile pislenen eteklerin hükmü nedir? Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    Yollardaki kuru pislik ile pislenen eteklerin hükmü nedir?

    Reklam




    383. ...Abdurrahman b. Avf'ın oğlu İbrahim'in Ümmü Veledi (Humeyde)[361] den rivayet edilmiştir. O; ResûluIIah'ın hanımı Ümmü Seleme (r.anhâ) ya;


    Ben eteğim uzatan bir kadınım, pis yerlerde yürüyorum (ne yapmalıyım)? diye sordu. Ümmü Seleme (r.anha);


    Resûlullah (sallellahü aleyhi vesellem) "Onu sonraki (temiz yer*ler) temizler" buyurdu diye cevap verdi.[362]


    Açıklama

    Ümmü Seleme (r.anha) kendisine sorulan bir soruya delilini söyleyerek cevab vermiştir. Çünkü soru soran hanımı zeki, an*layışlı zaptı kuvvetli ve ilmi nakletmeye kabiliyetli görmüştür. Bundan anla*şılmaktadır ki, bir âlime soru sorulduğu zaman soru soran anlayışlı ve tâlime kabiliyetli ise, cevabı verirken delilini de zikretmeli ve bu konu ile ilgili lü*zumlu malumatı aktarmalıdır.


    Ulemâdan bir gurup bu hadis-i şerifin zahirini alarak, "temiz bir yerde yürümek pis yerden geçerken elbisenin eteğine ve paçasına bulaşan pisliği temizler. Elbisenin eteği ayakkabı hükmündedir. Eteği pisleten yerin kuru veya yaş olması arasında fark yoktur" demişlerdir.


    Cumhura göre ise, bir kimse üzerinde necaset olan kuru bir yerden ge*çip de elbiseye pislik bulaşmazsa sonradan yürüdüğü temiz yerlerle temizlen*diği görüşündedir. Üzerinde necaset bulunan yer yaş ise, ancak yıkamakla temizlenebilir. İmam Şafiî, "Bu, kuru bir yerden geçip de üzerine necaset bulaşmayan kimse hakkındadır. Ama yaş (ve pis) yerden geçerse ancak yı*kamakla temizlenir" demiştir.


    Şafiîlerde mezhebin görüşüne göre pis olan yolun çamuru şu dört şartın tahakkuku ile affedilir:


    1. Necasetin görülmemesi,


    2. Yoldan geçenin dikkat edip, necasetten sakınması,


    3. Yürürken veya binek üzerinde iken kendisine isabet etmesi.Şayet düşer veya başkasından sıçrayarak kendisine bulaşırsa af yoktur.


    4. Necasetin elbiseye veya vücuda isabet etmesi. Başka bir şeye isabet ederse af yoktur.


    İmam Ahmed b. Hanbel de şöyle der: "Bunun mânâsı, üzerine idrar bulaşır sonra da temiz bir yerden geçerse, o elbise temizlenir demek değildir. Maksat, bir yerden geçerken eteği pislenirse sonraki temiz yer Onu temizler demektir."


    Zürkânî, İmam Mâlik'ten şunu nakleder: "Resûlulah'tan rivayet edi*len "arzın bazısı bazısını temizler" hadisinin mânâsı şudur: Bir kimse pis bir yere basar sonra da kuru ve temiz bir yerde yürürse, sonraki yürüdüğü yer, evvelkinin pislettiğini temizler. Fakat necaset bevl veya bu hükümde olan bir şey olur ve elbise yada bedene bulaşırsa, ancak yıkamakla temizlenir. Bunda icmâ vardır."


    Bu hadis hakkında Şah Veliyullah Dehlevî'nin şu sözleri de kayda de*ğer: "Bu şu demektir. Bir kimsenin eteğine yol pisliği bulaşır, sonra bir baş*ka yerden geçer ve necasete temiz yerin çamur veya tozu karışıp kurur. Bu durumdaki etek ovalamak veya çitilenmekle temizlenir. Bu kadar zorIuğa binâen sâri tarafından affedilmiştir."


    Hanefîlere göre üzerinde necasetin aynı görülmedikçe yol çamurları te*mizdir. Bu çamurun cıvık veya kuru, az veya çok olması arasında fark yok*tur. Köpeklerin yattığı yerler, pis şeylerden çıkan buharlar ve hayvan gübresinin tozu da aynı hükümdedir. Çünkü bunlardan korunmak mümkün değildir.


    Şunu unutmamak gerekir ki "elbiselerini de temiz tut"[363] ayet-i kerimesi genel manada elbiselerin temizlenmesini em*rettiği gibi, "eteklerini yerde sürünemeyecek şekilde kısaltarak temiz tut"


    şeklinde de tefsir edilmiştir. Ayrıca etekleri yere sürünecek şekilde elbise giy*mek kibir ve gurur alâmeti olduğu için İslâm'da makbul sayılmamıştır. Ka*dınların ayaklarını1 topuk üstü göstermeyecek tarzda ve bilhassa çorap giyme adeti olmayan Arap köylü kadınları için lüzumlu görülmüştür ki, bu bir is*tisna niteliğindedir.[364]


    Bazı Hükümler

    1. Hanımların uzun etekli elbise giymeleri meşrudur.


    2. Yollardaki kuru pislik ile pislenen etekler daha son*ra temiz bir yerden geçilerek temizlenir.[365]




    384. ...Abdu'l-Eşhel oğullarından bir kadın şöyle demiştir;


    "(Resûlullah'a); Ya Resûlullah! Bizim mescide giden yolumuz pis, kerih kokuludur. Yağmur yağdığında ne yapalım? diye sordum.


    Bu kirli yoldan sonra daha temizi yok mu? dedi.


    Evet (var) dedim,


    Temiz yer pis yerin pislettiğini temizler" buyurdu.[366]




    Açıklama

    Hattâbî, bu ve bundan önceki hadislerin senetlerindeki sahabî râvilerin halleri meçhul olduğu için bu iki hadîsi tedbirle kar*şılamak gerektiğini söyler. Ancak hali bilinmeyen râviler, sahabî olduğu ve sahâbiler tümüyle sika (güvenilir) kabul edildiği için Hattâbî'nin bu sözleri*ne itiraz edilmektedir.[367]



    Bazı Hükümler




    1. Dini hükümleri öğrenmek için soru sormak gerekli ve tabiidir.


    2. Kadın doğrudan ilgili makama soru sorabilir.


    3. Fitneye sebep olmadığı takdirde kadınlar da camiye gidebilerler, caizdir.[368]


    [361] Ümmü Veled, Efendisinden çocuk dünyaya getiren câriyedir. Bu hanım tabiîdir.


    [362] Tirmizî, tahâre 109; İbn Mâce, tahâre 79; Dârimî, vudû 64; muvatta, tahâre 16.


    Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi, Şamil Yayınları: 2/99-100.


    [363] el-Müddessir (74), 4.


    [364] Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi, Şamil Yayınları: 2/99-100.


    [365] Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi,Şamil Yayınları: 2/101.


    [366] Ibn Mâce, tahâre 79.


    Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi,Şamil Yayınları: 2/102.


    [367] Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi,Şamil Yayınları: 2/102.


    [368] Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi,Şamil Yayınları: 2/102.


    Paylaş
    Yollardaki kuru pislik ile pislenen eteklerin hükmü nedir? Mumine Forum

  2. 2
    Reklam




    Yerden ıslaklık sıçradığı zaman o pislik temizlenmedikçe haram hükmündedir ve bu kıyafetler ile namaza durulması uygun değildir. Necis olan bir kıyafetin değiştirilmesi gerekir.