Soru ve Cevaplarla İslam ve Konudışı Soru ve Cevaplar Forumundan Şia'nın humus kaynaklarını genişletmesinin delili nedir? Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    Şia'nın humus kaynaklarını genişletmesinin delili nedir?

    Reklam




    Hocam, xumsla bağlı bezi tedqiqatlar apardım. Ben Caferi mezhebinde xumsun insanın her bir qazancına düşdüyünü bilirdim, amma ikna ola bilmirdim...çünki Ənfal 41-ci aye xumsle bağlı tek ayedir, o ayenin evveline, axırına baxdıqda onun harbla elakadar olduğunu görürük. Sebebi nüzulu da Bedr savaşı ile elakadardır. Bes Caferi fiqhinde şiilerin anlamında olan xüms hangi delille elde etdiyimiz her bir gelire aid edilmesini öyrenmek istiyorum. BEn bunu bir az araşdırdım. Böyle bir şeye tesadüf etdim ki, xumsun harb vaktı ele keçirilen qenimetden başka diger gelirlere aid edilmesi imamın zühurundan sonrakı vakite tesadüf edir...Bunu bazı şii alimlerinin mekalelerinden aydınlaşdırdım-Seyyid Huseyn Musevi, Musa Musavi ve s. Şia menbelerinde şöyle hedisler vardır ki, imamlarımız öz şiilerini xumsdan ifa (azad) etmişler...Sual konkret olarak böyledir:
    1-Xums harbdakı qenimetlerden başqa daha nelere aiddir? Eyer aid olursa, delili nedir?
    2-Şia menbelerindeki hadislere esasen imamlar o dönemde öz şialarını xums vermekden azad etmişlerse
    (عن محمّد بن مسلم عن أحدهما u قال: إن أشد ما فيه الناس يوم القيامة أن يقوم صاحب الخمس فيقول: يا رب خمسي، وقد طيبنا ذلك لشيعتنا لتطيب ولاداتـهم ولتزكوا ولاداتـهم (أصول الكافي 2/502).
    عن أبي عبد الله u قال: (إن الناس كلهم يعيشون في فضل مظلتنا إلا أنا أحللنا شيعتنا من ذلك) (من لا يحضره الفقيه 2/243).
    عن يونس بن يعقوب قال: كنت عند أبي عبد الله u فدخل عليه رجل من القناطين فقال: (جعلت فداك، تقع في أيدينا الأرباح والأموال والتجارات ونعرف أن حقكم فيها ثابت وإنا عن ذلك مقصرون، فقال u: ما أنصفناكم إن كلفناكم ذلك) (من لا يحضره الفقيه 2/23).
    Bes İmamlar kime bunu vacib etmişdir?? Sunni kardeshlerimize mi?? Bu edaletmi?
    3-Böyük Şii alimi Tusi ve Mufid kimilerin görüşüne göre imamların dövründe şiiler xums vermirdiler...sonrakı dövrdlerde ise müctehid ve faqihler bu xüsusu ele keçirmişler...imamların öz şialarından almadıklarını onlar almışlar....
    4-Peyamberin (s) dövründe müsülmanlar qızıl (zeheb) ve gümüşden (fidda) para evezine istifade edirdiler, ben böyle anlıyorum. Ona göre de onların qazancı qızıl ve gümüş hesabına idi..Şimdi ise qızıl ve ya gümüşü evez eden kağız paralar kullanırız..Amma bu kağız paraların qızıl ve gümüş olmazsa heç bir deyeri yokdur..Sual burada, Peyğamber dövründe onlar ticaretden qazandıqlarının 2.5 faizini zekat verirdiler..amma şia fiqhinde ise şialar qazancın 5/1-i (xumsunu) veriyor.. Şimdi biz Sizinle Peyğamber dövrüne nezer salsaq, musulmanların qazandıqlarının zekatını (2.5 faizi), yoksa 5/1-i verdiyi anlaşılıyor?? Tarixe bakmak benim üçün çok önemli. Bunu Sizden bilmek istiyorum...Çünki o dövrde hem zekat, hem de xüms var idi..Bes onlar elde etdikleri ticari kazanclardan hangisini (xümsümü, yoksa zekatımı) verirlerdi??? Çox rica ederim ki, bu xüsusa tam aydınlık getirersiniz.. Allah razı olsun!
    5-Xumsla bağlı her bir hakikatı Sizinle bölüşmek istiyorum. Bu xüsus benim dikkatımı çox çekir..
    Allah Sizden razı kalsın..İNşaallah Uca Rebbimiz yene bizi bir araya getirer...
    Hörmetle Muhammadamin Bakuden,
    Allah hepinizden razı kalsın!


    Cevap:Aziz ilim talibi,

    Humus, "beşte bir" demektir. Kur'an'da sizin de tespit ettiğiniz gibi sadece Enfal suresinin 41. ayetinde söz edilir. Kur'an'da ve sünnette humusun tek gelir kaynağı vardır: GANİMET. Mezkûr ayet ganimetin sarf yerlerini gösterir.
    Bu ayete benim mealim genelin mealinden farklıdır: ŞUNU İYİ BİLİN Kİ, GANİMET OLARAK ALDIĞINIZ HER ŞEYİN BEŞTE BİRİ ALLAH'A VE ELÇİEYE; DOLAYISIYLA YAKINLARA, YETİMLERE, MUHTAÇLARA VE YOLDA KALMIŞLARA AİTTİR.
    Bu meal Rasulullah'ın uygulamasına uygundur. Geriye kalan beşte dördü savaşa katılan mücahidlere dağıtılır. Beşte biri ise bu sayılan sınıflara verilmek üzere Rasulullah tarafından alınır.
    Caferiler ise Humus'u ayette gösterilen kaynağa şamil kılmayıp yedi yeri humusa dahil ederler: 1. Ticaret ve Kar, 2. Maden, 3. Define, 4. Harama karışmış helal mal, 5. Denizden çıkarılan mücevher, 6. Savaş ganimeti, 7. Zımminin müslümandan aldığı yer.
    Bunlar içinde sadece 7. maddenin delili vardır. Gerisinin delilini ben ne sünni kaynaklarda ne de Şii kaynaklarda görmedim.
    Bu humusun alınacağı yerler.
    Bir de sarf edileceği yerler var: Bunlar da Şia'da ikidir: 1. Seyyidlerin hissesi ki bu 12 imama itikat eden seyyidler olmalıdır zalim bile olsa onlara verilir Caferi fıkhına göre. Bu kimselerin diğerlerinden ayırt edilmesi maksadıyla siyah sarık sarma geleneği ihdas edilmiştir.
    İkinci masraf yeri İmam hissesidir ki, bu hisse 12. imamın ğaybetinden sonra zamanın müçtehidine verilmeye başlanmış ve Caferi fıkıh geleneği de öyle oturmuştur.

    Sualinizin cevabı olarak son sözüm: Humus menşeini genişleten hüküm nassa değil, Şia imamlarının içtihatlarına dayanmış görünmektedir.

    Mustafa İslamoğlu



    Paylaş
    Şia'nın humus kaynaklarını genişletmesinin delili nedir? Mumine Forum

  2. 2
    Reklam




    Savaştan elde edilen ganimetlerin taksimi konusunda kuranı kerimde hüküm bulunmaktadır. Beşte biri Allahu teala ve peygambere ayrılması demek fakirlere yoksullara yetimlere dağıtılması demektir.