Müslüman Hanımlar ve İslamda Boşanma Hukuku Forumundan Boşama Sözleri Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    Boşama Sözleri

    Reklam




    Boşama Sözleri

    İslâm hukukunun klasik doktrinine göre boşama için kullanılan sözler iki türlü olabilir. Bunlardan birisi boşanmadan başka bir anlama gelmesi mümkün olmayan, örfen özellikle boşanma için kullanılan sözlerdir. “Seni boşadım, boşsun” gibi. Bunlara sarih/açık sözler denir. Diğeri de boşanma anlamına gelebileceği gibi, başka an-lamlara da gelebilen sözlerdir. Osmanlı uygulamasında sıkça karşımıza çıkan “İraden elinde olsun” gibi kinaye-li ifadeler böyledir. Bu örf ve âdete veya kullananın iç iradesine göre boşama iradesinin kadına devredilmesi an-lamına gelebileceği gibi, mutlak boşama anlamına da ge-lebilir. Bu tür ifadelere de kinayeli sözler denir. Bu ayırımın önemi şuradadır ki açık sözlerle yapılan boşa-malarda boşayan kimsenin gerçekten boşama niyetine sahip olup olmadığı araştırılmaz. Her hâlükârda boşama hukuken gerçekleşmiştir. Kinayeli sözlerle yapılan boşamalarda ise Hanefîler’e ve Hanbelîler’e göre ya boşayanın buna niyet etmiş bulunması ya da halin boşama iradesine delâ-let etmesi gerekir. Mâlikîler ve Şâfiîler ise bu durumda sadece niyete itibar eder, halin delâletini dikkate al-mazlar.

    Kocanın bir evlilik içinde sahip olduğu boşama hakkı üçtür. İlk ikisinde koca dilerse belirli şartlarla boşa-mış olduğu eşine geri dönebilir. Bu geri dönüş bâin ta-lâkta yeni bir nikâhla olur, ric‘î talâkta yeni bir ni-kâha gerek de yoktur. Üçüncü boşama hakkını da kullanan koca istese bile ne yeni bir nikâhla ne de nikâhsız eski eşine geri dönebilir. Bu tür bir ayrılığa büyük ayrılık (beynûnet-i kübrâ) denir. Bu şekilde kesin olarak ayrıl-mış eşlerin tekrar bir evlilikte birleşebilmeleri için kadının bir başkasıyla hileli olmayan bir evlilik yapma-sı ve bu evliliğin de zifaf ile fiilen başlaması gerek-mektedir. İşte bu ikinci evlilik ölümle veya boşanma ile sona ererse kadın isterse yeni bir nikâhla tekrar birin-ci eşine geri dönebilir. Bu tedbir tek taraflı irade be-yanıyla hukuken kolaylaştırılan boşanmaların suistimal edilmesinin önüne geçilmesi düşüncesiyle getirilmiştir. Bunun önemli ölçüde etkili olduğunu da söylemek gerekir. Ne var ki İslâm hukuk tarihinde üç talâkla boşanmış eş-lerin tekrar bir araya gelmelerini sağlamak üzere hileli evliliklerin (hülle) yapıldığı da olmuştur.

    Burada önemli bir problem kocanın üç boşama hakkını da aynı anda veya aynı ay içinde kullanması durumunda karşımıza çıkmaktadır. Hukukçuların büyük çoğunluğuna göre aynı anda veya aynı temizlik süresi içinde verilen üç talâk üç talâk olarak geçerli olur. Böylece koca bü-tün boşanma haklarını kullanmış olmaktadır. Hz. Ali, İbn Mes‘ûd, Ebû Mûsâ el-Eş‘arî’ye, Zeydiyye mezhebi hukukçu-larına, İbn İshak, İbn Teymiyye, İbn Kayyim’e göre aynı anda veya aynı temizlik süresi içinde verilen üç talâk bir talâk olarak kabul edilir. Bu durumda eşler ister-lerse belirli şartlarla evlilik birliğine geri dönebile-ceklerdir. Şîa-İmâmiyye hukukçularına atfedilen bir ü-çüncü görüşe göre ise bir temizlik süresi içinde yapılan üç talâk sünnete aykırıdır, bid‘attır; hiç geçerli de-ğildir.

    Klasik doktrinin gereği olarak talâk hakkının kocaya ait görülmesi ve onların da bunu amacı dışında ve kimi defa bir tehdit vasıtası olarak kullanmaları günümüzde toplumsal sağ duyu tarafından hoş karşılanmayan bazı so-nuçları da beraberinde getirmektedir. Boşama tehdidi, üçten dokuza şart etme gibi uygulamalar, toplumumuzda yaygın olarak görülmekte ve bunun sonucunda ya bu yönde gerçek bir arzu olmadığı halde aileler dağılmakta ya da evliliği kurtarmak için meşrûluğu söz götürür, olmadık formüllere başvurulmaktadır. Her iki sonucun da arzu e-dilir bir durum olmadığı açıktır. Günümüzde boşanma yet-kisi ve bu yetkinin kullanımı sadece kocayı veya eşleri ilgilendiren özel bu hak kullanımı olmaktan çıktığı, bu konuda kocama iradesini bertaraf etmeyen fakat toplumsal sağ duyunun beklentilerine uygun olan, dinin de ilkele-rine ters düşmeyen bazı objektif çözüm ve düzenlemelere ihtiyaç bulunduğu da açıktır. Çağımızda İslâm ülkelerin-de bu alanda gündeme gelen fıkhî tartışmalar, İslâm hu-kukçularının objektif ve sağ duyulu çözüm önerileri ve yapılagelen hukukî düzenlemeler de böyle bir toplumsal gerçeklikten ve ona dayalı ihtiyaçtan kaynaklanmaktadır. Ortaya mâkul ve sağ duyulu çözümler koymak İslâm hukuk-çuları açısından artık kaçınılmaz bir sorumluluk olmuş-tur. Bu sayede, yaşanan çirkinliklerin ve yanlışların önünü almak ve boşanma işini tarafların sorumluluğu ya-nında objektif usullere havale etmek mümkün olabilecek-tir.


    (alinti)


    Paylaş
    Boşama Sözleri Mumine Forum

  2. 2
    Reklam




    Boşama sözleri evlilik gerçekleşirken dinimizin belirlediği talak sözlerini tekrarlamakla gerçekleşmektedir. Talak sözleri, erkeğin kadına sözle veya mektupla üç kere boşsun veya üç defa ayrı ayrı boşsun demesi ile gerçekleşmektedir.



boşama sözleri