Müslüman Hanımlar ile İslamda Boşanma Hukuku Forumundan Boşama Çeşitleri Hakkında Kısa Bilgi.
  1. #1
    Devamlı Üye
    Üyelik tarihi
    18 Şubat 2009
    Mesajlar
    1.109



    Boşama Çeşitleri






    Boşama Çeşitleri

    İslâm hukuk doktrininde boşama dönülebilir olup olma-masına göre ric‘î ve bâin, sünnete uygun olup olmayışına göre de Sünnî ve bid‘î boşama adlarını alır ve her biri farklı hukukî değerlendirmelere konu olur.

    1. Ric‘î Talâk

    Kocaya yeni bir nikâha ihtiyaç olmadan boşadığı karı-sına dönme imkânı veren boşama türüne dönülebilir boşama anlamında “ric‘î talâk” denir. Bir ric‘î talâktan bahse-debilmek için evliliğin zifafla fiilen başlamış bulunma-sı ve Hanefîler’e göre boşamanın sarih sözlerle ve şid-det ve mübalağa ifade etmeyen bir tarzda yapılmış olması gerekmektedir. Ayrıca bu boşamanın üçüncü boşama olmama-sı da şarttır. Bu durumda koca, iddet süresi içerisinde dilerse eşine geri dönebilir. Bunun için yeni bir nikâh yapmaya, yeni bir mehir ödemeye gerek yoktur. Esasen bu özelliğinden dolayı bu boşama türüne ric‘î talâk denmiş-tir. Dönme kocanın açık bir beyanla karısına geri döndü-ğünü söylemesiyle olabileceği gibi, evlilik yaşamına fi-ilen geri dönmesiyle de olabilir. Bu özelliği dolayısıy-la ric‘î talâkta eşler derhal birbirlerinden ayrılmak zorunda değildirler. Dönmenin şahitlerle tesbit edilmesi İmam Şâfiî ve Ahmed b. Hanbel’in bir görüşüne, İbn Hazm’a ve bazı Şiî hukukçulara göre şarttır. Diğer mez-hepler bunu şart olarak kabul etmezler, müstehap sayar-lar.

    Ric‘i talâkta evlilik iddet süresince de devam ediyor kabul edilir. Bu sebeple dönüş hakkının da bu süre için-de kullanılması gerekir. Bu süre dönüş yapılmadan geçi-rilirse iddetin bitimiyle ric‘î talâk bâin talâka dönü-şür. Dolayısıyla geri dönmek için artık bâin talâkta a-ranan şartlar geçerli olur.
    Evliliğin iddet bitimine kadar devam edecek olması miras ve mehir hukuku açısından da önemlidir. Boşanma vadeli mehirin vadesi iddet bitene kadar gelmediği gibi, taraflardan birisinin ölmesi durumunda evlilik devam et-tiği için sağ kalan eş diğerine mirasçı olur.

    2. Bâin Talâk

    Kocaya boşadığı eşine ancak yeni bir nikâhla dönme imkânı veren boşanma şeklidir. Bu boşama kocanın eşini üçüncü boşaması ise yeni bir nikâh da tarafların bir a-raya gelmesi için yeterli değildir; aralarında büyük ayrılık denilen beynûnet-i kübrâ meydana gelmiştir. Kadı-nın daha önce belirtildiği üzere bir başkasıyla geçerli bir evlilik yapmadan ilk eşine dönmesi mümkün değildir.

    Hangi tür boşamalar bâin talâktır? Nikâh yapılıp zifaf yapılmadan meydana gelen boşanmalar, tarafların anlaşarak boşanmaları (muhâlea) veya kocanın üçüncü boşama hakkını kullanarak yaptığı boşama bâin talâktır. Bunların dışında Hanefîler’e göre kocanın kinayeli sözlerle ve şiddet ve aşırılığı ifade eden kelimelerle yaptığı boşamalar da bâin talâk olarak kabul edilir. Şâfiî ve Hanbelî hukukçu-lar bu tür boşanmaların ric‘î talâk olduğu görüşündedir-ler.
    Bâin talâk evliliğe derhal son verir; eşler birbirle-rinden hemen ayrılmak zorundadırlar. Öte yandan evlilik kesin olarak sona erdiğinden boşanma vadeli mehirin va-desi gelmiş kabul edilir. Boşanmış eşler artık birbirle-rine mirasçı da olmazlar. Bunun tek istisnası ölümcül bir hastalığa yakalanan kocanın eşini onun rızâsını al-madan bâin talâkla boşamasıdır. Bu durumda kocanın eşini mirasından mahrum etme niyetiyle boşadığı kabul edilir ve bu bir hakkın kötüye kullanımı addedilerek korunmaz. Boşanma her hâlükârda geçerlidir, ancak koca öldüğünde kadın sanki boşanmamış gibi kocasına mirasçı olur. Yal-nız kocanın ölümünün kadının iddet bekleme süresi içinde vuku bulması gerekmektedir. Ahmed b. Hanbel’e göre kadın ilk kocasının ölmesinden önce bir başkasıyla evlenmemiş ise ölüm kadının iddeti bittikten sonra da gerçekleşse kadın kocaya mirasçı olur. İmam Mâlik ise daha ileri gi-derek kadın başka bir erkekle evlenmiş de olsa ilk koca-sına mirasçı olur demektedir. Ölümcül hastalık (maraz-ı mevt) kişiyi normal işlerini yapmaktan alıkoyan ve has-talığın başlangıcından itibaren bir yıl içinde ölümle nihayet bulan hastalıktır. Böyle bir durumda ölümcül hastanın yapmış olduğu üçüncü şahıslara zarar veren bazı hukukî işlemler, içinde bulunduğu hâlet-i rûhiye ile ya-pıldığı göz önüne alınarak geriye dönük olarak iptal edi-lir. Burada da boşama değil, mirasa ilişkin sonuçları ip-tal edilmiştir. Ne var ki bu örnekte ölümcül hasta değil de kadın bir sebeple ölürse boşama geçerli olduğundan koca ölen karısına mirasçı olamaz.

    3. Sünnî Talâk

    Boşama, Kur’an’daki genel ilkelere ve Hz. Peygam-ber’in bu yöndeki açıklama ve tavsiyelerine uygun olarak yapılıp yapılmadığına göre Sünnî talâk, bid‘î talâk şek-linde de tasnif edilmektedir. Bu ayırım hukukî olmaktan ziyade dinî-ahlâkî boyutlu bir ayırımdır ve esas itiba-riyle, kocanın objektif hukukî kriterlere bağlanamamış boşama yetkisini onun dindarlığına havale ederek kısıt-lama ve sınırlama amacı gütmektedir.

    İsminden de anlaşılacağı üzere Sünnî boşama Hz. Pey-gamber’in bu konuda getirdiği ölçü ve sınırlamalara ria-yet edilerek yapılan boşama şeklidir. Her şeyden önce Sünnî boşanmanın ric‘î talâk olması gerekmektedir. Bura-da evlilik birliğine geri dönüş kapısının kapatılmaması ve taraflara, daha doğrusu eşini tek taraflı irade beya-nıyla boşayan kocaya yeni bir düşünme imkânı tanınmak istenmektedir. Ayrıca kadının temizlik süresi başladık-tan sonra ancak onunla cinsî ilişkide bulunulmadan bo-şanması ve bu boşamanın bir boşama olması gerekmektedir. Bu da yine aynı hedefe, evlilik birliğini koruma hedefi-ne yöneliktir. Hanefîler her temizlik süresi içinde bir boşama ve ardarda üç temizlik süresi içinde üç boşama gerçekleştirip neticede büyük ayrılığın meydana gelmesi-ni de Sünnî talâk kabul ederler.

    4. Bid‘î Talâk

    Bid‘at tabiri, Sünnet’in mukabili ve zıttı olarak da kullanılmakta olduğundan burada bid‘î talâk, Sünnet’e aykırı biçimde gerçekleştirilen boşamayı ifade etmekte-dir. Bu bakımdan genel olarak Sünnî olmayan her talâk bid‘î kabul edilir. Kişinin temizlik süresi dışında veya temizlik süresi içinde olmakla birlikte karısıyla cinsel ilişkide bulunduktan sonra veya aynı temizlik süresi i-çinde birden fazla boşama durumunda ortada Sünnet’e uy-gun olmayan yani bid‘î bir boşanma vardır.

    Talâkın Sünnî-bid‘î ayırımın sonuçları hukukçuların büyük çoğunluğuna göre hukukî olmaktan ziyade dinîdir. Yani Sünnet’e uygun olmayan boşamalar da dinen hoş gö-rülmemekle birlikte hukuken geçerlidir. Ancak Şiî-İmâmiyye hukukçularına ve Zâhirîler’den İbn Hazm’a göre bid‘î talâk hiç geçerli değildir. İbn Teymiyye ve İbn Kayyim el-Cevziyye’ye göre aynı temizlik süresi içinde birden fazla olarak gerçekleştirilen bid‘î talâk bir ta-lâk olarak geçerlidir.

    d) Şartlı Boşama

    Kocanın boşama iradesini ortaya koyan beyanı kayıtsız ve şartsız olabileceği gibi bir şarta (ta‘ilîkî şart) veya vadeye de bağlanabilir. Bu yönüyle boşama evlenme-den ayrılmaktadır.

    Boşanmanın bir şarta bağlanması durumunda bu şart ne zaman gerçekleşirse boşanma da hükümlerini o zaman doğu-rur. Bu şart gerçekleşene kadar evlilik bütün sonuçla-rıyla birlikte devam eder.
    Şartlı talâkın sözün ifade ettiği anlamı kuvvetlen-dirmesi için yemin yerine kullanıldığı da vâkidir. Bu durumda hukukçuların ekserisine göre bu da geçerli bir şartlı talâktır; şart yerine geldiğinde boşanma gerçek-leşir. Ne var ki İkrime, Şüreyh, İbn Teymiyye ve İbn Kayyim gibi bazı hukukçulara göre bu geçerli bir şartlı talâk değildir; dolayısıyla şart tahakkuk etse de boşan-ma gerçekleşmez. Sadece yerine getirilmediği için yemin kefâreti gerekir.

    Boşanmanın bir vadeye bağlanması durumunda da vade geldiğinde boşanma gerçekleşmiş olur.


    (alinti)








    Boşama Çeşitleri Mumine Forum

  2. #2
    Üye
    Üyelik tarihi
    23 Aralık 2013
    Mesajlar
    1.398
    Reklam




    Evliliğin sonlandırılması için talak hakkının erkeğe verilmesi, boşandıktan sonra pişmanlık duyarak tekrar bir araya gelmek mümkün olmadığından dinimiz bazı kurallar koymuştur. Bu şekilde boşanırken daha fazla düşünmemiz ve doğru kararlar vermemizi sağlamaktadır.



şartlı talak,  boşanma türleri,  talak çeşitleri,  talak çeşitleri nelerdir,  talak cesitleri