Müslüman Hanımlar ve Hoca Hanımlar Forumundan Vaaz İle İlgili Diğer 'Bazı Kavramlar Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    Vaaz İle İlgili Diğer 'Bazı Kavramlar

    Reklam




    VaaZ ile ilgili olarak, yukanda sıraladığımız kavramlar dışında" bir
    takım kavramdandaha söz etmek mümkündür. Bunlan, "davet", "tebliğ",
    "hidayet" şeklinde sıralayabiliriz. Bunlardan:
    - Davet,' irşad kelimesinin eş'anlamlısı olarak29, dinin doğru ve gerç~
    klerine çağırmak anlamına gelir ki, vaazda temel esaslardan birisidir.
    Uzerinde önemle durduğumuz Nahl Suresi 125. ayet insanlan hikmet ve
    güzel öğütle "Davet"ten bahsetmektedir. Bu da' göstermektedir ki, din .
    eğitimimizde davet, geniş anlamİyla irşadın birkarşılığı niteliğindedir.
    Bu anlamda vaaz, daveriçin bir yoldur. Vaaz açısından ele alındrğında ise
    davet, vaazın içinde yer alan bir unsur ve işlev niteliğindedir:
    " ~ i
    - Tebliğ ise, Allah'ın emirlerine insanlara duyurmak olarak, peygamberlerin
    asıl görevidir. Aynı görev, Hz. Peygamber'den sonra diğer müslümanlara
    da bir görevolmuştur. Veda Hutbesi'ndeki "burada bulunanlar
    bulunmayanlara tebliğ etsinler (duyursunIar, ulaştırsınlar) emri, bu göreve
    bir işarettir. İşte bu anlamıyla, vaaz tebliğ için bir yoldur. .
    Hidayet kavramına gelince, kavram olarak "doğru yola iletmek demektir"
    30. Ancak, bu anlam, yani hiday ete erdirmek işi Allah'a mahsustur.
    Buradaki anlar~ıı ise daha çok, insanlara hidayet yolunu göstermek 01-
    29. Süleyman Uludağ, İsÜim'da İrşad, Marifet yay. İst. tarihsiz, s. 19.
    30. Uludağ, a.g.e., s. 19. .
    '\
    188 CEMALTOSUN
    malıdır. Bu itibarla hidayet kavramı vaaz kavramıyla yakından ilgilidir.
    ÇÜnkÜvaiz, vaazıyla mÜsIÜmaiılara doğtuyu göstermek, doğruyu hatırlatmak
    gibi işlevleri yerine getirmek~e ve onları hidayete çağınıiaktadır ..
    Vaaz ile ilgili kavramlar Üz.erinde.daha fazla fi)cir yürütmek elbette
    mÜmkÜndÜr,'Ancak, burada. da bu kadarının yeterli olacağı kanaaatiiıdeyiz.
    B. EGİTİM YÖNTEMLERİ IŞIGINDA VAAZDA YÖNTEM

    . . Vaaz,yoluyla eğitim, şÜphesiz, çok köklÜ bir geleneğe sahiptir. Dola
    i
    yısıyla vaaz konusunda köklÜ bazı yöntemler, ı6ııplar 've uygulamalar
    vardır: Vaaza Allah'a hamd, Hz. Peygambere Sahlt-Ü Selam ile başlamakta,
    konu ile ilgili bir veya birkaç ayet ve hadis. okunduktan sonra~
    konu açılmakta, örnekler (ayet, hadis, kıssa vs) verilmekte ve sonunda
    kısa bir özetten sonra yine kı~a bir dua ile biti~lmektedir. Nitekim'
    Vaaz'm hazırl~şı ve sunuluşu hakkında Diyanet Işleri Başkanlığı'nca
    hazırlanan yönergelerde de bu .hususlara öncelik verilmektedir. Başkanliğın
    bu hususıardaki kurallarını, değerlendirmelerimize esas olması bakı-
    . mından vermekte yarar vardır. . i '
    Vaaz'ın Hazırlanışı:.-.
    ı.


    Müftülükçe görev programında birkonutesbit e~ilmemişse cemaatin
    durumu, kültÜr ve anlayış seviyesi, gÜıiÜn've çevrenin şartları ile ihtiyaçları
    dikkate alınarak bir konu seç,ilir;
    2. Konu ile' ilgili ayetler; hadisler ve diğer muteber kaynaklar tesbit
    edilerek bilgilertoplanır;. '
    3. KonuşmasÜresi dikkate alınarak konunun planıhazırlanır. , . /
    4. Konu, tesbit edilen ayet, hadis ve diğer bilgilerden yararlanılarak
    bu plana göre işlenir. '
    . Vaaz'ın Yapılışı: .
    ı.


    Vaiz, dini kisvesini (temiz ve dÜzgÜnbir sank, cÜbbe) giyerek
    kürsiye çıkar, hamd vesalatüı selam, ile zamanında vaaza başlar,
    . 2. Vaaz, ilgili ayet ve hadis metinleriokunduktan sonra, hazırlanan
    . plana göre; kolay, anlaşılır, düzgüri bir Türkçe ve mutedil bir uslup ile yapılır,
    biç bir surette, hazırlıksız ve plansız vaaz edilemez, önceden yapılan ..
    hazırlıklardan vaaz esnasında gerekli şekilde yararlanılır.
    3. Türkçe kelimelerle dini metinlerde geçen terimlerin söyleniş tarzlan
    ile Arapça ve diğer yabancı dillerden yapılan nakillerde o dillerdeki
    189
    4. Konuşma sırasında gereksiz el ve kol hareketlerinden kaçımlır, ses
    tonu caminin ve cemaatin durumuna göre ayarlamr, konuşmadaki etkinin
    arttınlması amacıyla gerektiğind~ yükseltilir ve düşürülür.
    /5. Konuşmamn samimi, duygulu, dini heyecan verici, toplumun içinde
    bulunduğu manevi hastalıklara tedavi sunucu, ölçülü, yapıcı, uyarıcı,
    öğretici, teşvik edici, sevdirici, müjdeleyiçi, dini yasaklardan sakındıncı
    ve düşündürücü,'yan1ış inanışları düzeltici olmasına itina gösterilir.
    6. Kıncı, garezkar,hissi ve aşırİ ifadelerden,bıktıncı ve mesnedsiz
    sözlerden kaçımlır. Sıhhatli olmayan bilgilere, hurafelere, dini açıdan muteber
    olmayan ve ilmi bakımdan kesinlik kazanmay~ görüşlere iltifat
    . edilmez; siyaset ve şahsiyetyapilmaz; bilhassa vaizin şah~ım ilgilendiren
    konular kürsüye getirilmez. .
    7. Vaaz esnasında milli birliği ve dini bütünlüğü zedeleyici ifadelerden
    ve ihtilaf konusu ülaı,ı meslelere yer vermekten sakınılır. Toplumun
    dini, ve ahlaki konularda bilgi ve kültürünü artıncı, dini duygularım güçlendirici
    bir n1uhteva ve uslup seçilir.
    8. Vaaz konusunun bütünlüğü vaai süresince korunur. Konuya ışık
    tutucu ayet~i kerime ve hadis-i.,şerifler etrafında gerekli açıklamalar yapılır.
    '
    9. Namazdan önce yapılan vaazlarda ezan vakti yaklaşınca va~ ,
    özetlenir ve kısa, bir dua ile ezanla birlikte vaaza son verilir.
    Görüldüğügibi, vaazın hazırlamşı ve sunuluşu sırasında uyulması
    gerektiği bildirilen bu kurallar oldukça kapsamlıdır. Bu da, vaaz yoluyla
    eğitimin ve vaı;ızda yöntemin köklü geleneğine bir işarettir. ~ncak, vaazda
    yöntem sadece kısa talimatlara sığacak bir konu değildir: üzellikle, ça-.
    ğımızda Sosyoloji, Psikoloji, Eğitim Psikolojisi, Eğitim sosyolojisi, Antropoloji,
    Gelişim Psikolojisi, Eğitim Bilimi ve Din Eğitimi Bilimi ile
    Genel ve Özel Öğretim yöntemleri alanındaki' yeni gelişmelerden, bütün
    eğitim-öğretim branşlarında olduğugibi, vaaz yoluyla eğitimde de yararlanmak
    mutlaka gerekmektedir. Işte bii bu bölümde, genel ve özel eğitim-
    öğretim yöntemleri ışığı altında, vaazda yöntem kopusunu irdelemeye
    çalışacağız. Bunu yaparken yine, Vaazın hazırlanması ve sunulması
    aşamalarım dikkate alarak konuya yaklaşacağız.



    alıntı



    Paylaş
    Vaaz İle İlgili Diğer 'Bazı Kavramlar Mumine Forum

namazla ilgili kavramlar,  vaaz ile ilgili kavramlar,  düzgüri ne demek,  hamilelikle ilgili kavramlar,  vesalasün suresi