Doğum Kadın ve Hamilelik Genel Bilgiler Forumundan İnfertilite ve Ovulasyon Takibi Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    İnfertilite ve Ovulasyon Takibi

    Reklam




    İnfertilite ve Ovulasyon Takibi

    Doğal şartlarda kadında bir siklus döneminde bir kez yumurtlama (ovulasyon) olur ve yumurtanın (ovum) ortalama 24 saat kadar döllenebilme yeteneği mevcuttur. Dolayısı ile kadının bir siklus içinde gebe kalma şansı çok fazla değildir. Ovulasyon, kişiden kişiye değişmekle beraber genellikle bir adet döneminin ortalarında olur. Örnek vermek gerekirse; 26-28 günde bir düzenli adet gören bir kadında ovulasyon günü siklusun 13-17 günleri arasında ki bir gün olabilir.

    Haftada en az iki kez düzenli cinsel ilişkisi olan ve çocuk olmasın diye herhangi bir korunma yöntemi kullanmayan bir kadın, eğer 1 yıl içinde gebe kalamıyor ise , eşi ile birlikte değerlendirmeye alınmalıdır.

    Ovulasyon Takibi
    Adet kanamasının olduğu ilk günü 1. gün olarak kabul edersek, siklusun 3.-4. günü vajinal yol ile ultrasonografi yapılır. Her iki yumurtalığın (ovaryum) görünümü ve içindeki folikül sayıları değerlendirilir. İkinci ultrasonografik inceleme, ilk değerlendirme sonuçları göz önünde bulundurularak, yaklaşık siklusun 7.-9. günleri arasında yapılır. Folikül gelişimi kayıt edilir. Bu bulgular göz önünde tutulmak kaydı ile siklusun 11-12. günleri tekrar inceleme yapılır. Normal şartlarda yumurtanın hangi yumurtalıkta gelişeceği belirmeye başlamıştır. Bir sonraki inceleme en son yapılan inceleme bulgularına göre değişmekle birlikte 13-14 günlerde yapılır. Ovulasyona hazır olan folikül yaklaşık olarak 20-22 mm boyutlarına erişmiştir . Bu dönemde yapılacak olan cinsel birliktelik veya aşılama ( intrauterin inseminasyon) ile gebelik şansı artar. Ovulasyon gerçekleştikten sonra folikül içindeki sıvı karın boşluğuna dökülür. Ultrasonografi ile bakıldığında daha önce 20-22 mm boyutlarında ki folikül kisti küçülmüş ve büzüşmüş olarak gözlenir (Resim 1-2 ). Rahmin arkasındaki bölgede ( douglas) karın boşluğuna dökülmüş olan sıvı görülür.

    Resim 1- Ovulasyon öncesi 20 mm'lik folikül Resim 2- Ovulasyon sonrası (T.Beşe-özel arşiv)
    Gebeliğin Oluşumu
    Ovulasyon ile karın boşluğuna dökülen folikül sıvısı içinde gözle görülmeyen boyutlarda, kadının genetik şifresini içeren esas yumurta ( ovum) mevcuttur. Bu yumurta tüpün (tuba) içine girer. Gebelik tubanın içinde olur. Tubanın içerisinde canlı ve dölleme yeteneği olan ve erkeğin genetik şifresini taşıyan sperm var ise , sperm ovumun içine girerek döllenme (fertilizasyon) gerçekleşir ve hücre bölünmeye başlar. Bölünmeye devam ederek hızla büyüyen gebelik ürünü 4-5 gün sonra rahim içerisine geçer ve rahim iç tabakası (endometriyum) içerisine yerleşir. Gebelik bu aşama da ultrasonografik olarak görülemez ama 3-4 gün içerisinde anne ile arasında kan dolaşımı başlar ve kanda b-hCG testi ile gebelik saptanabilir. b-hCG düzeyi 1000 mIU civarında vajinal yol ile yapılan ultrasonografik incelemede gebelik kesesi görülmeye başlar.
    Ovulasyon İndüksiyonu ve Rahim İçi İnseminasyon
    Çocuk sahibi olabilmek için en sık kullanılan yöntem yumurtanın ilaçlar ile uyarılarak bir veya çok daha fazla sayıda folikül gelişimine olanak sağlamaktır. Bunun için ağızdan alınan ilaç veya deri altına yapılan enjeksiyonlardan yararlanılır. Yukarıda anlatıldığı gibi ultrasonografik olarak folikül gelişimi takip edilir. Folikül 18-19 mm erişince folikülü çatlatmak için (ovulasyon) kalça yolu ile enjeksiyon yapılır. Enjeksiyondan yaklaşık 34-36 saat sonra ovulasyon gerçekleşir. Bu dönemde erkekten alınan spermler hazırlanarak bir kanül yardımı ile rahim içerisine yerleştirilir. Böylece kadın yumurtası ile erkek yumurtasının bir araya gelerek döllenme şansı artırılmış olur. Ağızdan alınan ilaçlar ile çoğu kez 1-2 adet folikül gelişirken, enjeksiyon uygulanan kadınlarda doza da bağlı olarak 5-6 adet folikül gelişimi olur. Klasik yöntemler ile gebelik elde edilemez ise, hasta Tüp Bebek uygulamaları için sadece bu işle uğraşan merkezlere yönlendirilmelidir


    Paylaş
    İnfertilite ve Ovulasyon Takibi Mumine Forum

  2. 2
    Reklam




    Folikül çatladıktan sonra “çatlama bölgesinde” Sarı Cisim (lat: Corpus Luteum) adı verilen bir yapı oluşur ve bu yapı progesteron hormonu üretmeye başlar.
    Sarı Cisim gebelik oluştuğunda bebeğe hormon desteği vermek üzere yaklaşık 10. gebelik haftasına kadar progesteron hormonu salgılamaya devam eder. 10. haftadan itibaren bebek kendi progesteron hormonunu kendisi üretebilecek hale gelir ve görevi devralır.
    Gebelik oluşmazsa Sarı Cismin işlevi 14 günde biter ve sarı cisim geriler. Sarı Cismin hormon salgısının durmasıyla kanda progesteron hormonu seviyesi kısa sürede düşer ve bu rahim iç tabakasının desteğini kaybederek “yıkılmasına” neden olur. Bu “yıkılma” adet kanamasıyla birlikte olur ve “yıkılan” doku kanamayla birlikte vücuttan atılır.
    Adet kanamasıyla birlikte yeni bir adet döngüsü başlar.
    Yumurtalık dokusunda adet döngüsünün ilk yarısında östrojen hormonu hakimiyetinde gerçekleşen folikül olgunlaşması foliküler evre, ikinci yarısında Sarı Cisim (Corpus Luteum) tarafından salgılanan progesteron hormonu hakimiyetinde gerçekleşen evre luteal evre adını alır.


    Adet döngüsünde yumurtalıkta gerçekleşen olaylar



  3. 3
    Adet kanamasının ilk günü yeni bir adet döngüsünün başlangıcıdır. Bu aşamada beyin dokusunun derinlerinde yer alan hipotalamus adlı bölgeden salgılanan GnRH adı verilen hormon, hipotalamusa yakın yerleşimli hipofiz adı verilen salgı bezinden folikül uyarıcı hormon (FSH) salgısını başlatır. FSH hormonu etkisiyle yumurtalıklardan birinde yeni bir yumurta hücresi folikül adı verilen bir kesecik içinde olgunlaşmaya başlar. Bu olgunlaşma süreci tamamlandığında, olgun folikül içinde üretilen yüksek miktarlarda östrojen hormonu etkisiyle bir yandan rahim iç tabakası gelişmeye başlar, öte yandan hipofiz bezinden LH adı verilen başka bir hormon salgılanır. LH hormonu yumurta hücresini barındıran folikülü “çatlatır” ve yumurta hücresini serbest bırakır. Yumurta hücresinin serbest kalmasına yumurtlama (ovulasyon) adı verilir.

    Üstteki şekli ortadan ayıran kesikli çizgi yumurtlamanın oluştuğu anı, eğriler ise LH ve FSH hormonlarının kan seviyesini göstermektedir. Hemen yumurtlama öncesinde LH hormonunun ne kadar keskin bir yükselme gösterdiğine dikkat ediniz. Bu ani yükselmeye LH piki (pik, ingilizcede doruk anlamına gelen peak kelimesinden dilimize uyarlanmıştır) adı verilmektedir. LH pikinin oluşamadığı durumlarda folikül olgunlaşsa dahi, yumurtlama gerçekleşemez. Halk arasında “çatlatıcı iğne” olarak bilinen ilaçlar LH hormonu içerirler.
    arkadaşlar çatlatıcı iğne LH hormonunun görevini yapıyor.....
    alıntı