Soru ve Cevaplarla İslam ve Hac Soruları Forumundan Yapılışına göre Haccın çeşitleri Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    Yapılışına göre Haccın çeşitleri

    Reklam




    Yapılışına göre haccın üç şekli vardır. Bunlar, ifrad, temettü' ve kıran haclarıdır. Şimdi bunları kısaca açıklayalım:
    1. İfrad
    Kişinin hac mevsiminde kendi tarafına düşen mîkatta hac için ihrama gir*mesi, hac menâsikini bütünüyle tamamladıktan sonra da umre için ayrıca ih*rama girip umre yapmasıdır.
    2. Temettü'
    Kişinin hac aylarında mîkatta umre için ihrama girmesi, umreyi tamamla*dıktan sonra da Mekke'de veya umre ihramına girdiği mîkatta ya da o mesa*fedeki başka bir mîkatta yahut kendisine en yakın olan mîkatta hac için ihra*ma girmesi ve hac menâsikini ifa etmesidir.Uğradığı mîkatı ihramsız olarak geçtikten sonra umre yapmak niyetiyle ihrama giren ve umre amellerini ifa ettikten sonra da hac için ihrama giren ve hac menâsikini ifa eden kişi de temettü' haccı yapmış olur. İhrama girme kas*tı olduğu halde mîkatı ihramsız geçtiği için günahkâr olur ve ceza olarak bir kurban kesmesi gerekir. Bu kişiye yine de mutemetti' (temettü' yapan) denir; çünkü o, bu şekilde umre ile hac ibadetleri arasında ihram yasaklarından mu*af sayılma gibi bir fayda elde etmiştir.
    3. Kıran
    Kişinin mîkat mahallinde hac ve umre için birlikte ihrama girmesi, aynı ih*ramda hac ve umre ibadetlerini birlikte ifa etmesidir. Bu kişi eğer Mekke'de ise ve orada hac ve umre için ihrama girerse kıran yapmış olur. Umre ihramına girmek için harem dışına çıkması gerekmez. Çünkü bu durumda umre, hac*ca tâbi olup onun içine girmiş olur.Kişi ister hac aylarında olsun, ister olmasın önce umre için ihrama girer ve umre tavafına başlamadan da hac mevsimi başlar ve hac ihramına girer*se kıran yapmış olur. Haccın umreye eklenmesi, önce de belirtildiği gibi kişi*nin umre tavafına başlamadan önce hacca niyet etmesi şeklinde olur. Ama umrenin hacca eklenmesi sahih olmaz, eklenirse geçersizdir.
    Haccın yukarıda açıklanan üç çeşidinden en faziletlisi, ifrad şeklinde ya*pılanıdır.
    Hanefî mezhebine göre ise haccın en faziletlisi kıran şeklinde yapılanıdır.
    İfrad haccı, eğer o sene umre yapılır ise daha faziletli olur. Ama umre, hac yapılan seneden sonraya bırakılırsa, o takdirde ifrad haccının fazileti az olur. Çünkü umrenin, haccın ifa edildiği senede yapılmayıp daha sonraya er*telenmesi mekruhtur.Kıran haccı yapanın yalnızca hac menâsikini ifa etmesi gerekir. Zira sev*gili Peygamberimiz'in aşağıda nakledeceğimiz ifadelerine göre kıran haccı yapan kişinin hac ve umre için bir tavaf ve bir sa'y yapması yeterli olur:"Hac ve umre ihramına giren kimseye, bunların ihramından çıkıncaya kadar her ikisi için bir tavaf ve bir sa'y yeter." (Tirmizî, Hac, 102.)
    Hanefî mezhebine göre kıran haccı yapan kişinin hem umre hem de hac amellerini hac ayları içinde aynı ihramla ayrı ayrı yapması gerekir.
    Temettü' haccı yapanlarla kıran haccı yapanların kurban kesmeleri icap eder. Bununla ilgili bir âyet-i kerîmede şöyle buyrulmaktadır: "Hacca kadar umreyle faydalanmak (temettü' yapmak) isteyen kimse, kolayına gelen kurba*nı keser. Kurban bulamayan kimse üçü hacda, yedisi de döndüğünüz zaman (olmak üzere) tam on gün oruç tutar. Bu (durum)ailesi Mescid-i Haram civa*rında olmayanlar içindir." (Bakara 2/196.)
    Bu âyet-i kerîmeden anlaşıldığına göre temettü' haccı yapanın kurban kesmesi gerekmektedir. Kıran haccı yapanın kurban kesme vecibesine gelin*ce, bu da şu rivayete dayanmaktadır:Hz. Âişe'den (r.ah) şöyle rivayet edilmiştir:"Peygamber (s.a.v) kurban bayramında eşleri için bir sığır kesti;çünkü onlar kıran haccı yapmışlardı." (Buhârî, Hac, 126, 356; Ebû Davud, Menâsik, 13, 23.)
    Kıran veya temettü' haccı yapanların kurban kesmeleri şu şartlar çerçe*vesinde vacip olur:
    1. Kıran veya temettü' haccı yapan kişi, Mescid-i Haram ehlinden olma*malıdır. Mescid-i Haram ehlinden maksat, oradaki meskenler arasında mes*keni bulunan kimse demektir. Harem'in sınırları içinde bulunup da kıran veya temettü' haccı yapan kimselerin kurban kesmeleri gerekmez.
    2. Temettü' haccı yapan kişinin umresi hac ayları içinde yapılmış olmalı*dır. Hac aylarına girmezden önce umre ihramına giren kişi, bu umresini ister hac ayları girmeden önce tamamlamış olsun ister hac ayları içinde tamamla*mış olsun kurban kesmesi gerekmez. Çünkü bu kişi, hac mevsiminde umrey*le haccı birleştirmiş sayılmamakta ve haccını ifrad şeklinde ifa eden kimseye benzemektedir.
    3. Hac ayları içinde umre yaptıktan sonra kişi, aynı senede hac ibadetini de yapmış olmalıdır. Hac ayları içinde umre yapan ama o seneden sonra baş*ka bir senede hacceden veya hiç haccetmeyen kişinin kurban kesmesi gerek*mez.
    4. Temettü' haccı yapan kişi, umre amellerini tamamladıktan ve ihramdan çıktıktan sonra hac ihramına girmek için, umre ihramına girdiği mîkata veya başka bir mîkat mahalline geri dönmüş ve orada hac ihramına girmiş olma*malıdır.Kıran haccı yapan da Mekke'ye girdikten sonra, Arafat'ta vakfe veya ku*düm tavafı gibi bir ibadete başlamadan önce mîkat mahalline dönmüş olma*malıdır.Temettü' haccı yapan kişi, hac ihramına girmek için mîkata dönerse ce*za kurbanı kesmesi gerekmez. Aynı şekilde kıran haccı yapan kişi de hac ve umre için birlikte ihrama girdikten veya haccı umreye ekledikten sonra her*hangi bir mîkat mahalline dönerse ceza kurbanı kesmesi gerekmez.
    Temettü' haccı yapanın kurban kesmesi, hac ihramına girdiği andan iti*baren vacip olur. Bu vakitten önce keserse de sahih olur. Şu halde umreyi ta*mamladıktan sonra da temettü' kurbanını kesebilir. Ama kurban bayramında kesmesi daha faziletlidir. Çünkü bu, ceza kurbanıdır. Diğer ceza kurbanların*da olduğu gibi bunda da bir vakit sınırlaması yoktur.Kurbanlık hayvan bulamadığı veya bulup da parasını ödemekten âciz kaldığı veya rayiç bedelden daha fazla fiyat istendiği yahut kurbanlığa vere*ceği paraya ihtiyacı olduğu gerekçesiyle Harem'de kurban kesmeye muktedir olmayan kişinin bütün bu durumlarda kurban kesmek yerine on gün oruç tut*ması gerekir.
    Bu on günün üçü hacda, yedisi de memlekete döndükten sonra tutulur. Hacdaki üç günün de hac ihramına girdikten sonra tutulması gerekir. Hac ih*ramına girmeden tutulursa geçerli olmaz. Ayrıca arefe gününden önce tutul*ması da sünnet gereğidir. Zira sünnete göre arefe günü oruçlu olmamak ge*rekir. Üç günlük orucun teşrîk günlerinden sonraya ertelenmesi, günaha gir*meye neden olur ve teşrîk günlerinden sonra tutulması da kaza olur. Ancak bu ertelemeden dolayı kurban kesmek de gerekmez. Geri kalan yedi günlük orucun ise memlekete döndükten veya memlekete dönmeyip yeni ikametgâh edinilecek yere gidildikten sonra tutulması gerekir.Söz gelimi hacdan sonra memleketine dönmeyip Mekke'yi yurt edinen ki*şi, bu yedi günlük orucu Mekke'de tutar. Şunu da söylemek gerekir ki, hac menâsiki tamamlandıktan sonra memlekete dönülürse orada tutulan bu yedi günlük oruç geçerli olur. Ama tavaf ve sa'y yapmadan memleketine dönen ki*şinin orada bu orucu tutması geçerli olmaz. Fakat hac amellerinden olan tıra*şı olmadan memleketine dönen kişinin, memleketinde tıraş olduktan sonra bu orucu orada tutması sahih olur.

    Sorularla İslamiyet



    Paylaş
    Yapılışına göre Haccın çeşitleri Mumine Forum

  2. 2
    Reklam




    Kişi isterse hac vazifesini ifa ettikten sonra umre vazifesini ya da umreye gittiği zaman umreyi yerine getirdikten sonra hac vazifesini de aynı dönemde yapabilir.



hac çeşitleri ve yapılış şekilleri,  ibadet yapılış niyetine göre kaça ayrılır,  haccın yapılışlarına göre çeşitleri,  yapılışlarına göre ibadet çeşitleri,  yapılışına göre hac çeşitleri,  haccın yapılışlarına örnek,  ibadet yapılış şekline göre kaça ayrılır