Sağlık Bölümü / Adım Adım Sağlık ve Genel Sağlık Bilgileri Forumundan Konstitüsyon ve endokrin sistemi Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    Konstitüsyon ve endokrin sistemi

    Reklam





    Evcil hayvanlarda verim kabiliyetinin ve büyüme hızının önemli ölçüde artması, endokrin sistemin aktivitesinin yükselmesi ile paralel seyreder.Endokrin regülasyon
    kapasitesi, hayvan nev'ine ve bireyine göre değişir ve kalıtsal ve çevre faktörlerine bağlıdır.
    Gebeliğin sonuna doğru ve laktasyonda bilhassa metabolizma ağır yüklenir.Bu devrede konstitüsyonu zayıf sığırlarda ve domuzlarda metabolizma bozuklukları çok
    görülür ;buna mukabil konstitüsyonu kuvvetli hayvanlar aynı beslenme ve bakım şartkarında herhangi bir bozukluk göstermezler.
    HYPOPHYSE
    Hypophyse (pituitary) organizmanın endokrin aktivitesinin büyük bir bölümünü kontrol eder. Hypophyse kelimesi yunanca az gelişmiş anlamından köken alır ve beyin
    altında bulunduğunu ifade eder.Hypophyse anterior ve posterior loplarda pars intermediadan terekküp eder. Bu kısımlar embriyolojik,histolojik ve fonksiyonel olarak
    birbirinden ayrılırlar. Anterior bölüm,diğer adı ile adenohypophyse,glandulerdir ve damar bakımından zengindir.Neural bölüm,neurohypophysis adlarıda verilen posterior
    lop,çok sayıda sinir telleri ve hypophyse'in sapını teşkil eden bazı glanduler elementlerle hypothamus bölgesine sıkı sıkıya bağlanmıştır.Her ne kadar neurohypophyse'in
    sekresyonları adenohypophyse'in hormonal aktivitesini çoğaltırsa da adenohypophyse ile neurohypophyse arasında küçük direkt fonksiyonel ilşki mevcuttur.Halbuki herbir
    lob hypothalamus ile önemli karşılıklı etkileşime sahiptir.
    Hypophysectomy'in başlıca etkisi adenohypophyse fonksiyonunun tamamen kaybından ileri gelir.Yalnız adenohypophyse'in uzaklaştırılması ile benzer tesir görülebilir.
    Sadece neural lobun uzaklaştırılması genellikle göze çarpan herhangi bir bozukluğa sebep olmaz.
    Hypophyse nisbeten küçük bir organdır. Atlarda ve sığırlarda fasulye, domuz ve koyunlarda bezelye büyüklüğündedir. Organ kan damarı bakımından zengindir.
    Hypophyse'in alınmasından sonra hayat olaylarını kuvvetle etkileyen bozukluklar ortaya çıkar.Genç hayvanlarda gelişme gecikir veya durur.Tiroid bezi ve böbreküstü
    bezi kabuğu az gelişir.Hayvanlar çevre etkilerine karşı çok duyarlıdırlar.Hypophyse'i alınmış hayvanların karbonhidrat metabolizmasını regüle etme kabiliyetleri sınırlanır
    ve devamlı olarak karbonhidrat verilmezse hypoglycemie belirtileri gösterirler.Kan basıncı ve kas tonusu düşer.Süt veren hayvanlarda süratle süt sekresyonu
    durur.Hypophysectomie'li hayvanlar itinalı bakımla uzun zaman yaşatılabilirler.Soğuğa,enfeksiyonlara ve açlığa bilhassa duyarlıdırlar.
    Hypophyse hormonları ya doğrudan doğruya vücut hücreleri üzerine tesir ederler veya diğer iç salgı bezleri (adrenotrop hormonlar) aracılığı ile tesir
    ederler.Hypophyse'in çeşitli bölgelerinde aşağıdaki hormonlar yapılır :
    1-Hypophyse ön lobu (adenohypophyse)
    a)Metabolizmayı etkileyen hormonlar. Smatotropic Hormon (STH, büyüme hormonu)
    Adrenocorticotropic Hormon (ACTH ,başlıca etkisi böbreküstü bezi kabuk kısmı üzerinedir.)
    Thyroid-Stimulating hormon (TSH,Thyroid bezini etkiler).
    b)Seksüel bezleri etkileyen hormonlar (Gonadotropik hormonlar)
    Follicle-Stimulating hormon (FSH)
    Interstittial Cell-Stimulating hormon (ICSH , buna Luteinleştiren hormon (LH)da denir).
    Luteotropic hormon(LTH,prolaktin).
    2-Hypophyse'in orta lobu
    Melanophor hormon (intermedin)
    3-Hypophyse'in arka lobu (neurohypophyse)
    a)Vasopressin
    b)Oxytocin
    Hypophyse ön lobu
    Hypophyse ön lobu diğer hormon bezlerinin aktivitelerinin regülasyonunda önemli rolü olan bir organdır.Bu organın başlıca vazifeleri :
    a) Büyüme ve gelişmeyi teşvik etmek
    b) Metabolizmayı düzenlemek
    c) Cinsiyet organlarını geliştirmektir
    Hypophyse ön lobunun fonksiyonu ile hypothalamus arasında yakın bir ilişki mevcuttur.Hypothalamus'un elektrik ile uyarılması ön lob hormonlarının fazla salgılanmasına
    sebep olur.Köpeklerde ve tavşanlarda çiftleşme (coitus) sinirsel yolla hypothalamus üzerinden gonadotropin salgılatır.Gonadotropin de birkaç saat sonra ovulation'asebep
    olur.
    a) Somatotropic hormon (STH,büyüme hormonu)
    Büyüme hormonu büyük bir değişim hızına sahiptir.İnsan büyüme hormonunun yarı ömrü 15-30 dalikadır.Sığır kanında büyüme hormonunun yarı ömrü 7,5
    dakikadır.Büyüme hormonu omurgalı hayvanlarda doğumdan sonraki büyümenin uyarılması ve regülasyonu için önemlidir.Genç hayvanlarda,hypophyse'in alınmasından
    sonra büyüme gecikir ve nihayet ölüm vaki olur(şekil 15.2).
    Büyüme Hormonu Kimyası:
    Büyüme hormonu basit bir protein yapısına sahiptir.İnsan dahil birkaç nevi için büyüme hormonu yapısındaki amino asitlerin tamamının diziliş sırası tespit
    edilmiştir.Büyüme hormonu sığırlarda 396, maymunlarda 241, insanlarda 245 amino asit ihtiva eder.Molekül ağırlığı sığırlarda 46000,domuzlarda 41600, koyunlarda 47000,
    insan ve maymunda 26000 dir.Büyüme hormonunun enzimatik parçalanması ile büyümeyi teşvik edici spesifik gücünün %25 inden fazlası harap olur.
    Biyolojik Aktivesi Büyüme hormonu biyolojik aktivite bakımından önemli nevi spesitifesi gösterir;
    her ne kadar değişik bir elde edilen preparat birçok nevilerde etkili ise de sadece primatlardan (insan,maymun,ape ve lemur'ların dahil bulunduğu memelilerin en yüksek
    sınıfı) elde edileni insanlarda etki gösterir.Sığır büyüme hormonu insanlarda biyolojik aktiviteye sahip değildir.Büyüme hormonu, muhtemelen gen aktivasyonunu ve
    ribozomların faaliyetlerini idare etmek suretiyle etkisini gösterir.Aç hayvanlara büyüme hormonu enjekte edildikten sonra bir kaç saat içinde kanda ve dokularda serbest
    amino asitlerde azalma, doku proteininde artma ve kan ve idrar üre miktarında azalma görülür.Adlibitum yemlemede azot dengesi pozitif olur.Büyüme hormonu deney
    hayvanlarında hyperglycemie meydana getirmek suretiyle indirekt olarak insulin salgılatır.Büyüme hormonunun büyük miktarı devamlı olarak verilirse önce ?-hücrelerini
    uyarır sonra bunların dejenere olmasına sebep olarak devamlı diabetez meydana getirir.(diabetogen hormon) Büyüme hormonu, kan plazmasında yağ asidi miktarında bir
    yükselme, dokuların yağ asitlerinde mobilizasyon, ısı üretiminde artma ve respirasyon katsayısında düşme meydana getirir.Büyüme hormonu normal büyüme için
    lüzumludur.Büyüme hormonunun toplam tesiri kilo artması ve büyüme şeklinde organizmada kendisini gösterir.Organ büyümesi ve vücut ağırlığı artması birbiriyle takriben
    orantılı gider.
    Büyüme hormonunu başlıca etkileri aşağıdaki tarzda özetlenebilir:
    1-Protein sentezinin teşvik edilmesi ve pozitif azot dengesi meydana getirecek tarzda protein değerlendirilmesinin iyileştirilmesi.
    2-Yağ mobilizasyonu ve karbonhidrat teşkilini gerektirecek yönde karbonhidrat ve yağ metabolizmalarını etkileme.
    3-Kemik büyümesini ve kalsiyum ve fosfat değerlendirilmesinin iyileştirilmesini teşvik etme.
    Büyüme hormonunun büyümeyi teşvik edici etkisi, tiroid bezi hormonu ve insulin tarafından desteklenir.ACTH, büyüme hormonunun büyüme üzerine etkisinin zıttı
    tesir eder.
    Hayvan yetiştiriciliğinde seleksiyon ve beslenmenin iyileştirlmesi neticesi olarak evcil hayvanlarda büyüme hızı son 150 sene içinde oldukça arttırılmıştır.Burada
    büyüme safhasında büyüme hormonunun fazla teşkil edilmesi kesin öneme sahiptir.
    Büyüme hormonunun sekresyonu
    Somatotropic hormonun teşekkülü ve sekresyonu hypothalamusta yapılan iki etkili madde tarafından kontrol edilir. STH- boşaltıcı hormon (Growth hormon Relasing
    Factor,GRF) hypohyse ön lobunda somatotropic hormon yapılmasını ve salgılanmasını uyardığı halde, somatotropic hormonun serbest hale geçmesini önleyen ikinci bir
    hormon zıt etkigösterir. Bu sebepten bu ikinci hormona somatostatin adı verilir.Somatostatin pankreasın Langerhans adacıklarının ?-hücrelerinde,mide,duodenum ve
    jejunum mukozalarında da teşkil edilir ve salgılanır.
    Adrenokortikotropik hormon (ACTH)
    Hypophyse ön lobu, böbrek üstü bezi kabuk kısmının yapısını ve fonksiyonunu koruyan bir hormonu devamlı olarak salgılar bu hormon hypophyse ön lobunun bazofil
    hücreleri tarafından teşkil edilir. Sığırlarda ve domuzlarda hypophyse ön lobunun önorta(anteromedial) kısmında diğer kısımlara nazaran 4-13 misli ACTH bulunur. Hormon
    daha ziyade domuz hypophyse'inden, nadiren koyun vesığır hypophyse'lerinden izole edilir.ACTH bir polipeptiddir.Molekül ağırlığı saflık derecesine ve elde edildiği
    kaynağa göre 2000 ile 20000 arasında değişir.Mesela,molekül ağırlığı 4500 olan ACTH amino asit ihtiva eder.Bunlardan etki kayıbı olmaksızın amino asitlerin 15 kadarı
    ayrılabilir.Çeşitli hayvan nevilerinin ve insanın hypophyse'inden elde edilen ACTH unun amino asit dizisi bilinmektedir.

    alıntı


    Paylaş
    Konstitüsyon ve endokrin sistemi Mumine Forum

  2. 2
    Reklam




    Çok önemli ve hassas olan endokrin sistemi biraz da karışık bir durumdur.Doktorların verdikleri tavsiyelere uymak ve harfiyen uygulamak gerekmektedir.