Soru ve Cevaplarla İslam ve Fetvalar Forumundan Saadet zinciri olarakta bilinen network sisteminden elde edilen gelir helal mi? Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    Saadet zinciri olarakta bilinen network sisteminden elde edilen gelir helal mi?

    Reklam




    Saadet Zinciri İle İlgili Bir Açıklama
    Sayın yetkili, bir tür ticari sistemle alakalı uzunca bir sorum var. Cevabınız için önceden teşekkür ederim. Satılan ürünlerin fiyatı, piyasadaki benzer ürünlerinkinden iki uç kat daha fazla. Böyle olmasının nedeni olarak yüksek kaliteli ve yüksek ayar altından üretilmiş olmasını (999.9 ayar. Herhalde Türkçe 24 ayar diyorlar) ve bazı ürünlerin sayılı olmasını gösteriyorlar. Sistem şöyle işliyor: Bir şahıs bir defaya mahsus bir mal alıyor. (Mesela 3–4 gr ağırlığında bir kolye. Üzerinde bir az pırlanta var. Fiyatı 650-700 dolar. (650-700 dolara belki 30-40 gr altın alınabilir) ve şirketin isçisi oluyor. Ama daha sonra 2 tane müşteri bulmalıdır. Mesela Ali ve Ahmet’in de şirketin ürünlerinden birer tane almasını sağlıyor. Daha sonra Ali 2, Ahmet de 2 müşteri buluyor. Bu durumda şirket ilk şahsa 250 dolar para veriyor. Şirket devamlı her yeni gelen 6 müşteri için 250 dolar bonus para veriyor. Bu iş böyle devam edip gidiyor. 2, 4 oluyor. 4, 8 oluyor, 8, 16 oluyor. Yani bu işte herkes para kazanıyor. Şebekeniz büyüdükçe sizin kazancınız da katlanarak artıyor. Geliriniz haftalık olarak hesabınıza yatırılıyor. İşe ilk başladığınızda aldığınız ürünün fiyatına göre (740 $) haftalık geliriniz en çok 5000 $ a kadar yükselebiliyor. Bunun üzerini şirket artık vermiyor. Bunun için aşağı yukarı 1 sene geçmesi lazım. Fakat ilk girişte daha pahalı bir mal (2060 $ ) alırsanız bir kaç sene sonra, şebekenizin gelişmesine bağlı olarak geliriniz haftalık 15,000 $ a yükselebilir. Ayrıca şirket sizinle ömürlük bir anlaşma yapıyor ve bir varis istiyor. İnsanlara bu ticareti anlatma, ürünlerden almalarını sağlama ve devamlı işleyişi takip etme karşılığı şirket bu işe kazandırılan her şahıs ve sonradan o şahısların da kazandırdıkları her şahıs için belli bir miktar komisyon veriyor. Hocam bu işin ve böyle bir kazancın helal olup olmayacağını biraz açık bir şekilde bize anlatır mısınız? Böyle bir komisyon caiz midir? Bir insan bu malın benzerini piyasada daha ucuz alabilirken bu sisteme kayıt olmak için yüksek fiyattan bu şirketin malını alması karşılığı yapılan bu ticaret caiz midir?

    Cevap

    Meseleden benim anladığım şudur:
    Bir uyanık 5 lira değerinde bir malı 15 liraya satıyor. Sattığı müşterisine de diyor ki, bana iki tane daha müşteri bul, 15 liraya aldığın malın 5 lirasını sana iade edeyim. Böylece bu müşteriden, 10 lira değil de beş lira kazanmış oluyor. Ama diğer ikisinden kazandığı onar lirayı da hesap edersek bu kazancı zincirleme olarak sürekli artırıyor. Yani geçen yıllarda söz konusu olan bir saadet zinciri kurmuş oluyor.
    Bu olay serbest irade beyanına dayalı yeni bir akit türü olarak bakılabilir ve kıyasen caiz görülebilir. Ancak Hanefilerin İstihsan kavramları tam da böyle durumlar için vardır ve meselenin şeklinden çok, anlamına ve içeriğine bakmayı gerektirir. Konuya bu açıdan baktığımızda zincirleme bir aldatmanın olduğunu görürüz. Herkes alacağı mal için değil, bu zincirin ilerleyen halkalarında kendisine gelecek olan dolarlar için sisteme katılır. Bu dolarlar, karşılığı olmayan dolarlardır. Zincire sonradan katılanlar sürekli öncekilere çalışır ve çarkın kendisinden yana dönebilmesi için hep yeni katılanların olması gerekir. Ya da herkes girerken aldanır, sonra girenleri aldatır. Sözleşmenin bir yerde kesildiğini düşünürsek, sisteme yeni katılanlar safi aldanmış olacaklardır. İşin organizatörü ise herkesi aldatır. İslam'ın alışverişten hedeflediği maksatlara baktığımızda bu sistemin alışveriş anlamında olmadığı açıktır ve caiz olması mümkün gözükmemektedir.

    Prof.Dr.Faruk Beşer



    Paylaş
    Saadet zinciri olarakta bilinen network sisteminden elde edilen gelir helal mi? Mumine Forum

  2. 2
    Reklam




    Bu işte her şey açık gibi görünse de aslında helal yol ile yapılmadığı için uygun değildir. Gizli olarak kişiler kandırılmış ve kar elde edilmiş olduğu için caiz değildir.



saadet zinciri helalmi,  Network caiz mi,  saadet zinciri islam