Mumine Ahlak ve Edep ve Görgü Kuralları Forumundan Soru sormanın usulü ve adabına dair Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    Soru sormanın usulü ve adabına dair

    Reklam




    Soru soranla cevap verenin konumları açısından soru dört çeşittir:
    1 Alimin alime sorusu: Bu dinleyenlere öğretmek, doğruluğunu test etmek, müzakere ve mübahase etmek için sorulur Hz Cebrail’in Hz Peygamber’e sorduğu “İman nedir?”, “İslam nedir?”, “İhsan nedir?” soruları bu türdendir
    2 Alimin cahile sorusu: Bu, soru yoluyla öğretme usulünün gereğidir Muhataba ya bilmediğini öğretmek, ya yanlış bildiğini düzeltmek, ya da üçüncü şahıslara bir bilgiyi iletmek için kullanılan yöntemdir Soruyu soran cevabı vermek için sorar Rabbimizin vahiy yoluyla “Sizi kurtaracak karlı bir ticaret önereyim mi?”, “Ona adaş birinin varlığını biliyor musun?” gibi sorular buna örnektir
    3 Cahilin cahile sorusu: Bu sorudan bir şey çıkmaz Tıpkı “Üçayaklı hayvanın adı nedir?” gibi abes bir iştir Cahilin muhatabı olan cahilde uyandıracağı bilme merakı ihtimali, bu tür bir soruyu nisbeten anlamlı kılabilir
    4 Cahilin alime sorusu: Asıl soru budur ve vahyin “Bilmiyorsanız bilgi sahibi (ehl-i zikr) olanlardan sorun!” emrinden anlaşılması gereken de bu tür sorudur
    Bu dördüncü maddeye giren sorularda yapılmaması gereken usul hataları şunlardır:
    1 İlle de aklımızdakini onaylatmak için soru sormak: Yani: “Bana öyle bir cevap ver ki, mutlaka benim aklımdaki, ya da hoşlanacağım, ya da işime gelen bir cevap olsun” Allah alimlerimize yardım etsin Bazıları, “istedikleri cevabı alıncaya kadar ısrar eder Bazıları bunun için cevap sahibini sıkıştıracak kadar gözünü karartır Bazıları, istedikleri cevabı alamayınca muhatabını suçlayacak kadar saygısızlaşır Bu yapılan en yaygın usul ve üslup hatalarından biridir Bu, hem bilginin kendisine, hem sorulan kimseye saygısızlıktır
    2 Soru sormakla muhataba lutfettiğimizi sanmak: Bu tipler gerçekten gariptir Asıl riski soru soranın değil cevap verenin aldığını düşünmez Mesele dini bir meseleyse, cevap veren alimin ağır bir manevi sorumluluk altında ezildiğini, o baskıyı tüm hücrelerinde hissettiğini bilmez Beyimizin soru sorması bir lütuftur Soru sorduğu alime minnet etmek şöyle dursun, onu minnet altına almaya kalkar “Cevap vermeye mecbursun” havasıyla sorar sorusunu Bir de vereceği cevaba itibar ettiğini söylemesi yok mu, hepsine tüy diker Sanki insanın itibar etmediği birine mesele sorması normalmiş gibi
    3 Alimin hiçbir işi gücü olmadığını, “Yar bana bir soru” diye sabahlara kadar ekranlara göz diktiğini zannetmek: Köroğlu “Delikli demir çıktı mertlik bozuldu” demiş ya, internet çıktı adab ve erkan daha da bozuldu Ömründe bir kez bile karşılaşmamış, dahası kim olduğunu bilmiyor (Kimliğini gizleyerek veya takma adla kimliğini saklayarak soru sorana zaten cevap verilmez) Sorusu en basit nezaketten dahi yoksundur Daha önce verdiği cevapları araştırmamış, bulma, okuma, dinleme, seyretme zahmetine dahi katlanmamışız Bir de “Delil de isterim” diye tutturursak, üzerine tüy dikmiş olmaz mıyız? Alimin meşguliyeti başından aşkınmış, nefes alacak vakti yokmuş, iki ayağı bir pabuçtaymış… Bütün bunlar bizi ırgalamaz Biz “ona soru soran tek kişiyiz” ve o da bize cevap vermekten başka işi olmayan bir “makine” Bazen bir soru yetmiyor, bir tek mesajda 5 hatta 10 soru sıralıyoruz Bu sorular içinde “evet-hayır” soruları hemen hiç yok Bazıları kitaplık çapta cevap isteyen sorular Muhatabımızın hal-i pür melalini bir düşünebiliyor muyuz? Hele bir de o konuda oturmuş yıllarını verip bir eser, günlerini verip bir ilmi makale üretmiş ve biz onu okuma zahmetine dahi katlanmadan bunu yapmışız… Vah ki vah!
    4 Kırk akıllının kırk yıl cevaplayamayacağı soruyu bir delinin birkaç saniyede sorabileceği gerçeğini unutmak: Bizim kolayca sorduğumuz öyle sorular var ki, alim onu cevaplamak için bazen günlerce dirsek çürütür, bazen kök söker, bazen yürek ve zihin teri döker Bazı sorularımız soru soran açısından netameli değildir, ama cevap veren açısından netamelidir Bazı sorularımız çok özeldir Çok özel soruların çok özel tanışıklık gerektirdiği unutulur veya göz ardı edilir Mücadile suresinde geçtiği gibi, Rabbimiz Hz Peygamber’den yerli yersiz özel görüşme talep ederek onu meşgul edenleri durdurmak için “Necva sadakası” mecburiyeti getirmişti Bu aslında önder ve rehber konumundaki şahsiyetlerden “mesai çalma bedeli” idi Bununla şu mesaj veriliyordu: O size Allah rızası için zaman ayırıyor Madem öyle, haydi o zaman siz de Allah rızası için muhtaçlar için bir sadaka ödeyin! Fakat biz bazen muhatabımızı saatlerce meşgul edecek mesaisini alıyor da bir teşekkürü bile çok görüyoruz Hatta bazılarımız sıkılmadan dönüp bir de beğenmediği cevaptan dolayı tariz ve sitem etmeye yelteniyor
    5 Alimlerimizin de etten ve kandan bir beşer olduğunu unutmak: Bir soruyoruz, cevap alıyoruz Ardından aklımıza bir şey esiyor ona da cevap alıyoruz, ardından aklımıza esen tüm soruları hiçbir zahmete katlanmadan sıralıyoruz Eğer cevap alamazsak sanki alimlerimizi çarçur etmek hakkımızmış gibi çıkışıyoruz Bazen kızdırana kadar çabalıyor, kızınca da ona Peygamberimizi örnek göstererek güya haddini bildirmeye çalışıyoruz
    Allah alimlerimize sabrı cemil ve ecri cezil lutfetsin, biz ilim taliplerine de kadir kıymet bilmeyi nasip etsin


    Saygıdeğer kıymetli hocam : Mustafa İslamoğlu



    Paylaş
    Soru sormanın usulü ve adabına dair Mumine Forum

  2. 2
    Reklam




    saygıdeğer hocamız güzel cevaplamış



islamda soru sorma adabı,  görücü usulünde sorulacak sorular,  görücü usulü sorulacak sorular,  gorucu usulu soran sorular