Makale ve Şiirler ve Dini Yazılar/Makaleler Forumundan İslamda Helal Gıdanın Önemi Hakkında Kısa Bilgi
  1. 1

    Reklam

    İslamda Helal Gıdanın Önemi

    Reklam




    Cenâb-ı Hak, Kur'ân-ı Kerîm'de birçok âyet-i kerîmede yerde ve gökte bulunan bütün varlıkları insan için yarattığını ifade etmiş, farklı âyet-i kerîmelerde insanlara ihsan ettiği nimetlerden numuneler sunmuş ve nihayet bazı âyet-i kerîmelerde de mubah ve helâl dairesine bir sınır getirerek bizim için haram kılınan yiyecekleri açıklamış ve bunlardan uzak durmamızı emretmiştir. Konuyla ilgili âyet-i kerîmelere baktığımızda genel olarak Yüce Allah'ın temiz, hoş ve faydalı gıdaları insanlara helâl; pis, nâhoş ve zararlı gıdaları da haram kıldığını görüyoruz. Meselâ konuyla alâkalı Allah Teâlâ Bakara Sûresi'nde bütün insanlığa hitaben: يَا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلَالًا طَيِّبًا "Ey insanlar! Yeryüzünde olan bütün nimetlerimden helâl hoş olmak şartı ile yiyiniz."1 buyurmak suretiyle, insanlara helâl ve hoş rızıklardan yemeyi emretmiştir. Birkaç âyet-i kerîme sonra ise mü'minlere hitaben şöyle buyurmuştur: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ "Ey iman edenler! Size kısmet ettiğimiz rızıkların temiz ve helâlinden yiyiniz!".2 Başka bir âyet-i kerîmede de Allah Resûlü'nün (sallallahu aleyhi ve sellem) hüküm koyma hak ve salâhiyetini ifade etme sadedinde,وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ "Onlara temiz şeyleri helâl, pis şeyleri haram kılar."3 buyrulmuştur.

    Bu âyet-i kerîmelerde icmalen temiz-pis veya helâl-haram olarak vasıflanan gıdaların neler olduğu, başka âyetlerde tafsilâtlı bir şekilde ifade edilmiştir. Ancak, "Eşyada asıl olan ibahadır/mubahlıktır." kaidesinde de ifade edildiği gibi, hakkında yasaklayıcı bir hüküm bulunmayan gıdalar helâl olduğu için, bunlar tek tek sayılmamıştır. Çünkü önemli olan, haramların bilinmesidir. Buna göre Kur'ân-ı Kerîm'de; domuz, meyte, kan, Allah'tan başkası adına kesilen hayvan ve şarap haram kılınan yiyecek ve içeceklerdir.4 Sünnet-i Sahiha'da ise bunlara ilâveten, azı dişleri ve pençeleriyle avlanan yırtıcı hayvanlar, yırtıcı kuşlar ve eşek de haram kılınmıştır.5 Bütün bunlar haram olduğu gibi, bunların katıldığı yiyecek ve içecekler de haramdır.

    Kur'an ve Sünnet'in yasaklayıcı beyanlarının yanında, yiyecek ve içecekleri haram duruma getiren diğer bir faktör de, onların elde edilme şeklidir. Buna göre, rüşvet, faiz, gasp, hırsızlık, hile, yağmacılık gibi yollarla kazanılan gıdalar da helâl olmazlar. Bu açıdan yiyip içtiklerinin helâl olmasını isteyen bir Müslüman, bir yandan dinin helâl kıldığı gıdaları arayacak, diğer yandan da bu gıdaları helâl ve meşru yollardan temin edecektir.

    MEŞRU DAİRENİN GENİŞLİĞİ

    Meşru dairede yer alan ve insanlığın istifadesine sunulan nimetler insanı harama düşürmeyecek ölçüde geniştir. Nebiyy-i Ekrem (sallallahu aleyhi ve sellem) bir dualarında: "Allahım helâl nimetlerinle benim gözümü, gönlümü öyle doyur ki harama dönüp bakmayayım."6 buyurmak suretiyle helâl daireyle iktifa etmenin önemine işaret etmiştir. Bediüzzaman Hazretleri de bu hakikati şöyle ifade etmiştir: "Helâl dairesi geniştir, keyfe kâfi gelir. Harama girmeye hiç lüzum yoktur."7

    Hakikaten haram kılınan yiyecek ve içecekler düşünüldüğünde, helâl olanların yanında bunların çok daha az olduğu görülür. Meselâ, Allah, domuzu yasaklamış; ancak koyun, keçi, inek, deve gibi evcil hayvanların yanında birçok yabanî hayvan etini de helâl kılmıştır. Aynı şekilde sarhoş edici içkilerin haram kılınmasına karşılık, insanın istifade edebileceği çok sayıda meşrubatın mubah olduğu görülür.

    Kaldı ki, aslında bazı gıdalardan uzak durulması da yine insanın menfaatinedir. Zîrâ günümüzde yapılan araştırmalarda, İslâm'ın yasakladığı yiyecek ve içeceklerin insanlar için ne denli zararlı olduğu çok daha açık bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Meselâ Kur'ân-ı Kerîm'de "rics" yani pis bir madde olduğu ifade edilen8 domuz etinin insan bünyesine verdiği zararlar üzerinde bugüne kadar onlarca makale ve kitap çalışması yapılmıştır.9Keza Kur'ân-ı Kerîm'de bazı faydalarının bulunmasının yanında zararlarının çok daha fazla olduğu ifade edilen10ve kesin olarak haram kılınan11 alkollü içkilerin, yüzlerce hastalık ve probleme sebep olduğu neredeyse bütün dünya tarafından kabul edilmiştir.

    Günümüzde ortaya çıkan birçok hastalık ve rahatsızlığın alınan gıdalarla yakından ilişkisi olduğu bir gerçektir. Bu sebeple hastalıkların tedavisinde yenilip içilen gıdalar kontrol altına alınmaktadır. Her işinde sayısız hikmetler bulunan Cenâb-ı Hakk'ın bazı yiyecek ve içecekleri haram kılmasında da insanlar için birçok fayda ve maslahatlar vardır.

    Ancak burada bir hususu ifade etmeliyiz ki, samimi bir Müslüman faydasına ve zararına bakmadan İslâm'ın haram kıldığı her türlü yiyecekten uzak durmalıdır. Çünkü İslâm'ın birçok emrinde olduğu gibi helâl ve haramların da taabbudîlik (sırf Allah'ın emretmesi) sırrı ağır basmaktadır. Buna göre dinen haramlığı kesin olan bir gıdayı terk etmemizdeki asıl sebep ondaki zararlar değil, Allah'ın onu haram kılması olmalıdır.


    Yüksel Çayıroğlu, İlahiyatçı - Yazar

    DİPNOTLAR

    1 .Bakara Sûresi, 2/168.
    2 .Bakara Sûresi, 2/172.
    3. Â'raf Sûresi, 7/157.
    4. Bkz.: Bakara Sûresi, 2/173; Mâide Sûresi, 5/3; 5/90; Nahl Sûresi, 17/115.
    5. Konuyla ilgili rivayetler için bkz.: Şevkânî, Neylü'l-evtâr, 8/125-146.
    6. Tirmizî, Dua 110.
    7. Bediüzzaman, Sözler, Altıncı Söz, s. 33.
    8. En'âm Sûresi, 6/145.
    9 .Bkz., Süleyman Kuş, Tahrimu lahmi'l-hınzîr hikmetü ve esbâbu fi'l-ilmi ve'd-dîn, Kahire: Dâru'l-beşîr; Ahmed Cevad, el-Hınzîr beyne mizâni'ş-şer' ve minzâri'l-ilm, Kâhire: Dâru's-selâm, 1987; Asaf Ataseven, Din ve Tıp Açısından Domuz Eti, Türkiye Dinayet Vakfı, Ankara, 1987; Muvaffak Muharrir, "Domuzla Gelen Tehlike: Trişinoz", Sızıntı, sayı: 33.
    10. Bakara Sûresi, 2/219.
    11. Mâide Sûresi, 5/90.


    Paylaş
    İslamda Helal Gıdanın Önemi Mumine Forum

  2. 2
    Reklam




    İslam dininde helal olmayan gıdalardan uzak durmak gerekir. Hatta şüphe duyulan bir gıda varsa o gıdayı da tüketmemek manevi hassasiyetin önemlerindendir.